Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1437/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku skarżącego L. C. wstrzymał wykonanie decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż L. C. w wniósł skargę na w/w decyzję utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pszczynie z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] nakazującą L. C. rozbiórkę wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, nadbudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. K. w Pszczynie. W skardze tej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazywał, realizacja zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Natychmiastowa likwidacja łazienki, która stanowi nierozerwalny element mieszkania i to w okresie zimy, zagraża warunkom zdrowotnym i sanitarnym mieszkańców przedmiotowego domu.
W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2013 r. uczestnik postępowania K. K. całkowicie poparła zgłoszony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że w przypadku jej wykonania funkcjonowanie rodziny w mieszkaniu bez łazienki stanie się niemożliwe.
Sąd I instancji przytaczając treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") uznał, iż określone w tym przesłanki wstrzymania wykonania aktu zostały spełnione w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wskazał, iż co do zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego, a taki nakaz wynika z zaskarżonej decyzji, pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, gdyż niewątpliwie prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Ponadto wskazał na nieodwracalność procesu rozbiórkowego oraz na konieczność poniesienia, związanych z rozbiórką, bardzo wysokich nakładów finansowych. W ocenie Sądu I instancji oznacza to, że wykonanie rozbiórki pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla właściciela obiektu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła uczestniczka postępowania M. K. wnosząc o jego zmianę i oddalenie wniosku skarżącego oraz o zasądzenie od skarżącego na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż zaskarżone postanowienie dokonuje de facto sanacji bezprawnych czynności z zakresu prawa budowlanego przeprowadzonych przez skarżącego, który skądinąd potwierdził, że dokonał samowoli budowlanej. Nadto podniesiono, że ta samowola budowlana - nie jest li tylko naruszeniem prawa. Wywołuje skutki w postaci degradacji części budynku, ścianą przylegającego do nieruchomości skarżącego. Podkreślono, iż deformacji ulega ściana zewnętrzna budynku i pogłębiają się pęknięcia i szczeliny w suficie części nieruchomości, której właścicielką jest uczestniczka postępowania. Zdaniem uczestniczki postępowania demontaż płytek łazienkowych i baterii - nie jest żadnym nadmiernym kosztem i nieodwracalnym stanem.
Nieodwracalnym stanem może być natomiast zawalenie sufitu albo konieczność wprowadzenia na stałe wsporników ściany zewnętrznej budynku. Taki stan zagraża bezpieczeństwu lokatorów budynku. W odniesieniu do argumentów zawartych we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, uczestniczka postępowania wskazała, iż Pani K. jest właścicielką połowy budynku i jest w posiadaniu drugiej łazienki na parterze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy podkreślić, że o możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje.
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W przypadku wstrzymania wykonania decyzji, której skutkiem jest pozostawienie w obrocie prawnym nakazu rozbiórki, nie chodzi więc o ocenę, czy zasadna jest rozbiórka obiektu budowlanego, ale czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane tą decyzją, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o rozbiórce części budynku mieszkalnego jest wadliwa.
Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć inwestora (skarżącego).
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji słusznie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wnosząca zażalenie nie przytoczyła istotnych okoliczności, które uzasadniałyby zarzut, iż zaskarżone postanowienie jest wadliwe. Należy przy tym wskazać, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć należy, iż kwestie podniesione w przedmiotowym zażaleniu będą przedmiotem merytorycznego rozpoznania skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.