Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1105/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił Z. P. termin do uzupełnienia braków formalnych wniesienia skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. P. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...]. W uzasadnieniu tym stwierdzono, że nie może zostać uznane za uzupełnienie braków formalnych skargi przedłożenie w terminie przewidzianym w art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") sądowi kopii udzielonego w sprawie pełnomocnictwa. Za zachowanie terminu nie może zostać uznane również jego złożenie po upływie wyznaczonego terminu.
Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 sierpnia 2013 r. co wynikało ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 46).
Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2013 r. (data nadania wniosku w polskim urzędzie pocztowym) skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jednocześnie załączając do przedmiotowego wniosku oryginał pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi zawodowemu występującemu w sprawie. Wskazując na brak swojej winy w zachowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podniosła, że o zaistnieniu okoliczności uniemożliwiających nadanie biegu skardze, a tym samym o jej odrzuceniu dowiedziała się na skutek doręczenia pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wskazała, że tylko przez przeoczenie w pełnomocnictwie dotychczas udzielonym nie zostało wpisane upoważnienie do występowania przed sądami administracyjnymi, zaś wolą jej od początku było reprezentowanie jej przez adw. A. R. również w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Podniosła nadto, że nie miała wpływu na złożenie w zakreślonym terminie nieuwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa przez aplikanta adwokackiego. Ostatecznie wskazała, iż na skutek nieuzupełnienia braków formalnych skargi, a tym samym odrzucenia skargi zostaje pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Te właśnie okoliczności, zdaniem skarżącej, powinny być uznane za przesłankę do przywrócenia terminu.
Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Sąd ten, rozpoznając przedmiotowy wniosek, uwzględnił argumenty skarżącej uznając, że wykazane zostało zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik postępowania O. P., zarzucając naruszenie:
- 1. art. 86 § 1 P.p.s.a.,
- 2. art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.
Z uwagi na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku jako bezzasadnego.
W uzasadnieniu zażalenie uczestnik podniósł, że zaniedbanie przez aplikanta adwokackiego S. S. czynności koniecznej do zachowania terminu procesowego, zleconej mu przez adw. A. R., będącego pełnomocnikiem strony, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest uzasadnione.
Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią niezawinionych przyczyn uchybienia terminu. Nie można bowiem uznać, że zaniedbanie popełnione przez aplikanta adwokackiego S. S., polegające na przedłożeniu kopii zamiast oryginału dokumentu do wysłania, nastąpiło bez winy strony skarżącej.
Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w działaniu.
W przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011, str. 410-414 i powołane tam orzecznictwo; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, Wyd. 3 LexisNexis, 2009, str. 435 i powołane tam orzecznictwo).
Skoro w niniejszej sprawie wystąpiły zaniedbania po stronie pracownika, czy współpracownika Kancelarii, to nie można było przyjąć, że do uchybienia terminu doszło bez winy pełnomocnika, a w konsekwencji strony wnioskującej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Uwzględniając obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od podmiotu dbającego należycie o podejmowanie czynności procesowych w sposób warunkujący ich skuteczność, wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2013 r., jako niespełniający przesłanki, o której mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a., należało oddalić.
Stwierdzając, że skarga na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2013 r. obarczona była brakiem formalnym, Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do przyjęcia innych kryteriów zasadności wniosku o przywrócenie terminu aniżeli te, które zostały określone w art. 86 § 1 P.p.s.a. Ocena braku winy w uchybieniu terminu uwzględnia rodzaj czynności procesowej, która została podjęta po terminie. Wzgląd na potrzebę odmiennego rozważenia szczegółowych okoliczności sprawy nie może jednak prowadzić do stwierdzenia, że zaniedbanie i nienależyta staranność strony w podejmowaniu czynności procesowych, wbrew jednoznacznej treści art. 86 § 1 P.p.s.a., może prowadzić do uwzględniania wniosku o przywrócenie terminu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 86 i 87 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.