Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1051/17, po rozpoznaniu wniosku D. S., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że jego wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uniemożliwi realizację prawa do sądu oraz weryfikację decyzji ostatecznej organu administracji publicznej w postępowaniu sądowym. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zapewni skarżącemu ochronę miejsca pracy i umożliwi zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych.
Zdaniem Sądu skarżący przedstawił argumenty, które w ocenie Sądu uprawdopodabniają stwierdzenie, że wykonanie decyzji orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu może spowodować trudne do odwrócenia skutki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Opuszczenie przez skarżącego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonej decyzji pozbawi skarżącego prawa do sądu, a w przypadku udzielenie ochrony sądowej będzie ona iluzoryczna.
Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji, pomimo braku wykazania przez stronę skarżącą realizacji którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania oraz pomimo braku wskazania w uzasadnieniu postanowienia konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne.
Zdaniem organu, mimo że z treści uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wynika, że skarżący zamierza osobiście uczestniczyć w postępowaniu sądowym i mieć możliwość przedstawienia swoich racji, to Sąd nie uwzględnił faktu, że cudzoziemiec jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, zobowiązanego do pomocy prawnej bez względu na miejsce jej pobytu. Ponadto skarżący nie wykazał, że wyjazd z Polski uniemożliwi mu zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych na terytorium Ukrainy poprzez podjęcie tam pracy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwane dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki nie dokonał prawidłowej oceny zawartych w powołanym przepisie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W okolicznościach niniejszej sprawy trafnie zauważył organ w zażaleniu, że Sąd Wojewódzki z góry podzielił argument podany przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że za udzieleniem skarżącemu ochrony tymczasowej przemawia konieczność urzeczywistnienia prawa strony do sądu. Tymczasem skarżący w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, co – w powiązaniu ze specyfiką tego postępowania, które nie wymaga osobistego udziału strony na rozprawie i zasadą orzekania na podstawie akt sprawy (art. 107 i art. 133 § 1 p.p.s.a.) - wyklucza przyjęcie, że do zapewnienia stronie prawa do sądu konieczne jest orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju "automatyzm" stosowania ochrony tymczasowej, do którego prowadzi argumentacja Sądu Wojewódzkiego, oznaczałby zaś, że w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Tymczasem możliwości takiej ustawodawca nie przewidział stawiając wymóg, by to strona uprawdopodobniła przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie tego rodzaju, co poddana kontroli, istnienia tych przesłanek, nie można domniemywać (por. postanowienia NSA z dnia: 31 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 295/17; 11 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 442/17; 12 maja 2017 r. sygn. akt II OZ 448/17; 18 maja 2017 r. sygn. akt II OZ 463/17).
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał na potrzebę ochrony miejsca pracy, a w konsekwencji umożliwienie mu zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Należy zauważyć, że chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła niekorzystne konsekwencje, jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Konieczność opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania w Polsce i zmiana zatrudnienia podyktowana opuszczeniem Polski może być dotkliwa dla skarżącego ale nie wiedząc jaki jest jego stan majątkowy, źródła dochodu nie można dokonać obiektywnej i wiarygodnej oceny, że skarżący zostanie pozbawiony środków do życia kiedy wróci na Ukrainę na rok czasu. Sam skarżący obawia się utraty dotychczasowego zatrudnienia ale nie wiadomo jak w rzeczywistości zmiana zatrudnienia wpłynie na stan jego utrzymania.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez niego ochrony tymczasowej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. i art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.