Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2018 r. sygn. akt II SO/Po 2/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek K. Z. (dalej "wnioskodawczyni") o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 54 § 2 p.p.s.a., że organ, o którym mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a., przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do powyższego obowiązku sąd w świetle art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec na wniosek skarżącego o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, Sąd stwierdził, że akta administracyjne do sprawy II SAB/Po 53/18, były kompletne i zawierały również ponaglenie strony z dnia [...] marca 2018 r. (do złożenia dowodu ponaglenia na niezałatwienie przez SKO w P. sprawy w terminie zobowiązał wcześniej stronę Sąd I instancji). Mając powyższe na względzie wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny organowi należało uznać za bezzasadny, stąd podlegał on oddaleniu na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła wnioskodawczyni, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu powodu wezwania strony do złożenia dowodu wniesienia ponaglenia z dnia [...] marca 2018 r. w sytuacji gdy akta jak wskazał Sąd w postanowieniu były kompletne. Wezwanie to stało się podstawą złożenia wniosku o wymierzenie SKO w P. grzywny za nieprzekazanie kompletu akt sprawy, a co za tym idzie poniesienia przez wnioskodawczynię kosztów tego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ zobligowany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Jednakże w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest sprawa z zakresu dostępu do informacji publicznej (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), termin ten wynosi 15 dni, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.,).
Pełnomocnik wnioskodawczyni słusznie wskazuje, że niekonsekwencją Sądu I instancji jest wzywanie strony do składania dowodu wniesienia jakiegoś dokumentu, a następnie wskazywanie w wydanym postanowieniu, że organ przekazał akta kompletne wraz z tym dokumentem. W takiej sytuacji Sąd winien przynajmniej wskazać przyczynę wezwania strony. Już na etapie wniosku o wymierzenie grzywny pełnomocnik jasno sprecyzował, że postępowanie zostało wszczęte właśnie na skutek otrzymania przez stronę ww. wezwania do złożenia dowodu ponaglenia, które powinno się znajdować w aktach organu. Tymczasem Sąd I instancji wydając postanowienie z dnia 10 lipca 2018 r. do tej kwestii w ogóle się nie odniósł, co w ocenie NSA faktycznie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie wniosek strony Sąd I instancji powinien wyjaśnić w jakim celu wezwał stronę do złożenia dowodu ponaglenia z dnia [...] marca 2018 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Wniosek skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania nie znalazł w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy