Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 538/05 zwolnił L. R. od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł, a w pozostałej części odmówił zwolnienia, w sprawie z jej skargi na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 4 marca 2005 r. Nr
W uzasadnieniu wskazano, iż koszty sądowe obciążające skarżącą w sprawie, sprowadzają się w obecnym jej stadium do uiszczenia opłaty sądowej od złożonej skargi w kwocie 500 zł. Zdaniem Sądu I instancji wysokość wydatków obciążających skarżącą w sytuacji w jakiej się znajduje nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, jednakże nie daje też podstaw do przyjęcia, iż skarżąca powinna zostać zwolniona z tych kosztów w całości.
Dlatego Sąd postanowił częściowo uwzględnić wniosek L. R. o przyznanie prawa pomocy i zwolnił skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego ponad kwotę 250 zł.
- R. złożyła zażalenie na to postanowienie wskazując, że nie stać jej na opłacenie kwoty 250 zł. Ze względu na okres zimowy konieczny jest zakup opału, co stanowi znaczący wydatek przy tak niskich dochodach jakie uzyskuje skarżąca wraz z mężem, zważywszy że około 30 % dochodów wydają na lekarstwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem przepisy powołanej ustawy przewidują przyznanie prawa pomocy, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Analiza podanych przez wnioskodawcę okoliczności, dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.
Jednocześnie należy podkreślić, iż instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, gdyż stanowi odstępstwo od zasady określonej w art. 199 powołanej ustawy, zgodnie z którym koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie ponoszą strony. Stąd strona zobowiązana jest – składając wniosek o przyznanie przedmiotowego prawa – przedstawić wszelkie okoliczności dowodzące, iż mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania.
Stąd należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż skarżąca uzyskując wraz z mężem stały dochód w wysokości 1588,90 zł, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, zważywszy że wpis od wniesionej skargi wynosi 500 zł, nie ma jednak podstaw do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść częściowo kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem uzasadnione jest zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.