Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1128/18 ze skargi H. T. i K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżący we wniosku jedynie bardzo ogólnikowo odnieśli się do przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Strona wskazała na możliwość pojawienia się znacznej szkody z uwagi na możliwość kradzieży i wykonanie rozbiórki ogrodzenia. Podobnie trudne do odwrócenia skutki powiązała z samym procesem rozbiórki.
Sąd podkreślił, że sam fakt wydania decyzji nakazującej rozbiórkę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie każda bowiem rozbiórka pociąga za sobą powstanie znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Dla Sądu pierwszej instancji nie jest oczywiste, że rozbiórka ogrodzenia wykonanego z gotowych prefabrykatów spowoduje pojawienie się trudnych do odwrócenia skutków. Ogrodzenie takie nie zostanie poprzez jego rozbiórkę zniszczone, a jego elementy będzie można w przyszłości wykorzystać na nowo. Sąd nie mógł się wypowiedzieć co do przesłanki znacznej szkody, ponieważ skarżący w powyższym zakresie nie uzasadnili wniosku o wstrzymanie.
H. T. i K. G. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisu prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a., a polegające na odmowie wstrzymania wykonania decyzji z powodu rzekomego braku umotywowania wniosku w tym przedmiocie, podczas gdy uzasadnienie wniosku zostało zawarte w treści skargi na decyzję organu administracji, co więcej nawet jeśli Sąd pierwszej instancji uznał uzasadnienie wniosku za niewystarczające, to powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., a nie merytorycznie go rozpoznawać. W uzasadnieniu zażalenia skarżący ponownie podnieśli, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje konsekwencje z punktu widzenia ochrony własności, bowiem w przypadku rozbiórki ogrodzenia będą narażeni na niebezpieczeństwo kradzieży, nie tylko z terenu posesji, ale również z budynku mieszkalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu, ani czynności. Od powyższej zasady są wyjątki. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Innymi słowy warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy.
Pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć w taki sposób, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Przekładając powyższe na realia sprawy należy wskazać, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Skarżący we wniosku o wstrzymanie nie wykazali okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków, albowiem podawane przez nich okoliczności nie stanowią wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. Oczywiście konieczność wykonania nakazu rozbiórki łączy się z pewnymi dolegliwościami, nie można jednak, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, automatycznie uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków czy też znacznej szkody. Trafny jest wywód Sądu pierwszej instancji, że ogrodzenie z gotowych prefabrykatów (paneli stalowych oraz stalowych słupków zakotwiczonych w gruncie) w przypadku jego rozbiórki, może zostać ponownie wzniesione z tych samych elementów.
W kwestii niezastosowania przez Sąd art. 49 § 1 P.p.s.a. i niewezwania skarżących do uzupełnienia wniosku, należy wskazać, że niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie stanowi braku formalnego tego wniosku, jest natomiast merytoryczną podstawą odmowy jego uwzględnienia. Na uwagę zasługuje fakt, że wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie wyklucza możliwości złożenia ponownego wniosku, który w przypadku należytego uargumentowania i udokumentowania okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej może skutkować pozytywnym rozstrzygnięciem. Aktualnie rozpoznawany wniosek powyższych kryteriów nie spełnia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.