Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem o sygn. akt II SA/Rz 1159/14 z 26 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną B. J., J. J. i J. J. od postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1159/14 w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę B. J., J. J. oraz J. J. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
B. J., J. J. i J. J. złożyli skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia.
Ze względu na fakt, że powyższy środek zaskarżenia nie został opłacony wezwano składających go (zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2015 r.) do uiszczenia solidarnie kwoty 250 zł tytułem wpisu oraz do przedłożenia dwóch egzemplarzy jego odpisów. Wskazano, że czynności tych należy dokonać w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Zarządzenie to doręczone zostało J. J. - działającemu jako strona niniejszego postępowania, jak też jako pełnomocnik B. J. i J. J. - w dniu 12 lutego 2015 r.
Wymagane odpisy skargi kasacyjnej zostały przedłożone dnia 19 lutego 2015 r.
J. J. w imieniu B. J. i J. J. złożył następnie zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc jednocześnie o zwolnienie B. J. od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. tut. Sąd odmówił zmiany swojego wcześniejszego postanowienia tj. z dnia 27 listopada 2014 r. o odmowie zwolnienia B. J. od kosztów sądowych. Zażalenie na to orzeczenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej również jako NSA) z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 413/15. Natomiast postanowieniem z tego samego dnia sygn. akt II OZ 412/15 NSA oddalił zażalenie B. J. na zarządzenie z dnia 10 lutego 2015 r.
W zaistniałej sytuacji, zarządzeniem z dnia 18 maja 2015 r. Przewodniczący Wydziału WSA w Rzeszowie wezwał B. J. i J. J. do wykonania swojego zarządzenia z dnia 10 lutego 2015 r. poprzez uiszczenie solidarnie kwoty 250 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia tego środka zaskarżenia.
Odpis wskazanego zarządzenia doręczony został pełnomocnikowi wymienionych w dniu 20 maja 2015 r.
W związku z ponownym wnioskiem B. J. o zwolnienie od kosztów sądowych WSA w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r., powtórnie odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r. o odmowie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Natomiast zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału WSA w Rzeszowie po raz kolejny wezwał B.J. i J. J. do wykonania zarządzenia z dnia 10 lutego 2015 r. dot. wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Zarządzenie to doręczone zostało pełnomocnikowi adresatów dnia 10 sierpnia 2015 r.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że wprawdzie w terminie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej tj. w dniu 26 maja 2015 r. B. J. złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od tej opłaty, jednak nie ma to żadnego znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia. Zdaniem tegoż sądu ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet jeśli zostało dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia, a tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do opłacenia środka zaskarżenia.
Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. WSA w Rzeszowie odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r. o odmowie zwolnienia B. J. od kosztów sądowych. Orzeczenie to w związku z oddaleniem zażalenia skarżącej przez NSA stało się prawomocne, a zatem wywołuje ono skutki prawne, których uchylić nie może fakt wystąpienia przez stronę z kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku z powyższym sąd I instancji odrzucić skargę kasacyjną B. J., J. J. i J. J. jako nieopłaconą.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. J. - działający jako strona niniejszego postępowania, jak też jako pełnomocnik B. J. i J. J., zaskarżając je w całości i zarzucając:
- a) obrazę art. 178 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przez odrzucenie skargi kasacyjnej w związku z nieopłaceniem skargi kasacyjnej. Tymczasem WSA nie uwzględnił ponownego wniosku strony o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Zdaniem WSA ww. wniosek oparty był na tych samych okolicznościach. Jednakże już treści samego wniosku wynika, że zawiera on nowe istotne w kontekście przedmiotowego wniosku okoliczności, które sprawiają, iż wniosek winien być przynajmniej rozpatrzony przez WSA;
- b) art. 163 § 1 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 Ppsa przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem strony z uzasadnienia postanowienia nie wynika bowiem na podstawie jakich przepisów prawa sąd I instancji nie uwzględnił wniosku strony o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Twierdzi, że WSA w Rzeszowie ograniczył się jedynie do lakonicznych stwierdzeń, nie wskazując konkretnych przepisów prawa, co czyni uzasadnienie wadliwym i w sposób istotny utrudnia kontrole instancyjną.
Ponadto strona skarżąca podkreśla, że WSA w Rzeszowie ciągle implicite utożsamia sytuację materialną skarżącej z sytuacją jej synów. Sad I instancji pomija, że prawo pomocy jest indywidualnie ustalone. WSA nie odnosząc się do tego zarzutu stworzył jedynie pozór kontroli instancyjnej. Nieustosunkowanie się do zarzutów stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wnosi o uchylenie decyzji i nadanie sprawie biegu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 220 § 1 Ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie zaś z art. 220 § 3 Ppsa skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 10 lutego 2015 r. wezwał J. J. - solidarnie z B. J. i J. J. - do uiszczenia wpisu od wniesionej przez nich skargi kasacyjnej, które doręczone zostało J. J. dnia 12 lutego 2015 r. Termin do jego wykonania upłynął względem wymienionego bezskutecznie z dniem 19 lutego 2015 r. Z kolei w związku z zażaleniem złożonym przez B. J. i J. J. na zarządzenie dotyczące opłacenia skargi kasacyjnej, jak też wobec zażalenia B. J. na postanowienie WSA w Rzeszowie o odmowie zmiany orzeczenia odmawiającego zwolnienia jej od kosztów sądowych i ich oddaleniem przez NSA, do wymienionych skarżących Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie skierował zarządzenie z dnia 18 maja 2015 r. wzywające do wykonania pierwotnego zarządzenia dotyczącego uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Jego doręczenie pełnomocnikowi B. J. i J. J. nastąpiło w dniu 20 maja 2015 r. Termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie z dniem 27 maja 2015 r.
B. J. próbowała zwolnić się od powyższego obowiązku, wszczynając kolejne postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
Należy podzielić stanowisko wyrażone przez sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, że kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, nie może wywrzeć skutku, którego oczekuje skarżąca. Kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy była przedmiotem oceny sądu. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i z tej przyczyny nie ma wpływu na bieg terminu określonego w zarządzeniu sądu wzywającego do uiszczenia wpisu. Na stronie ciążył obowiązek uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, a termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg w czasie określonym w wezwaniu. Po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej podlegała ona odrzuceniu. Takiej konsekwencji nieuiszczenia wpisu nie niweczą dalsze czynności skarżącej w postaci kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy.
W odniesieniu zatem do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione powołanym przepisie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.