Postanowienie NSA z 30 października 2018 r., II OZ 1075/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1275/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1275/18 ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w sprawie nie ma podstaw do uznania, iż wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę wywoła skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Takiego związku w żaden sposób nie uprawdopodobnił skarżący. Wstrzymanie wykonania decyzji nie uzasadnia również ryzyko ograniczenia nasłonecznienia sąsiadujących działek.

P. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2018 r. Wojewody [...] nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2017 r. [...] o nr[...], a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powtórzył argumentację wniosku o wstrzymanie, tj. podniósł, że rozpoczęcie budowy przez inwestora znacząco utrudni starania P. K. w ubieganiu się o pozwolenie na budowę na działce nr[...], a nawet pozbawi go szans na uzyskanie takiej decyzji. Doprowadzi to do tego, że jego główne źródło utrzymania (realizacja inwestycji budowlanych) może ulec rozkładowi w sposób samoistny. Wnioskodawca nie tylko odniósł się do kwestii ograniczenia nasłonecznienia sąsiadujących działek, ale wskazał, że właściciel działki nr [...] nie będzie miał możliwości cokolwiek na niej wybudować. Wobec takiej konfiguracji działek nie sposób nie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji dotyczącej wydania pozwolenia na budowę nie doprowadzi do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W piśmie datowanym 7 września 2018 r. uczestnik postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wniosła o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu, ani czynności. Od powyższej zasady są wyjątki. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie.

Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.

Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółdzielni Mieszkaniowej [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym oraz garażem podziemnym, na działce o nr ew. [...] przy ul.[...], a także zażalenia prowadzi do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wniosek i zażalenie nie zawierają argumentów, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej, a tym samym uznaniem, że osoba uprawniona do prowadzenia budowy na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to ona ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi i to na niej spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona.

W ramach oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ocenie podlega to, czy we wniosku uprawdopodobniono, że jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem w aspekcie zgodności z prawem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W niniejszej sprawie skarżący takich okoliczności nie wykazał. Przywołana przez stronę skarżącą w zażaleniu argumentacja nie pozwala uznać, aby wykonanie zaskarżonej decyzji groziło niemożnością uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę na własnej nieruchomości i żeby miało prowadzić do zaprzestania prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, która stanowi jego źródło utrzymania. Na podstawie zebranego w sprawie materiału nie sposób wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest na tyle zasadne, iż przemawia za wstrzymaniem inwestora w przysługujących mu prawach związanych z zabudową terenu, do którego posiada tytuł prawny. Inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo zaskarżenia go do sądu administracyjnego, z uwagi na brak orzeczenia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, ponieważ kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonego aktu, będzie obciążać właśnie jego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania zażaleniowego z uwagi na brak podstaw do rozstrzygania przez NSA o kosztach postępowania w orzeczeniach wydawanych na skutek rozpoznania zażalenia od postanowienia sądu pierwszej instancji kończących postępowania zażaleniowe (por. postanowienia NSA z 17 stycznia 2008 r., II FZ 655/07, z 3 czerwca 2008 r., II FZ 216/08, z 12 maja 2011 r., II GZ 443/10; [w:] CBOSA). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego powinno się znaleźć dopiero w wyroku (postanowieniu) kończącym postępowanie w sprawie w danej instancji, a więc w orzeczeniach wskazanych w art. 200, art. 201, art. 203 lub art. 204 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 31 stycznia 2004 r. FZ 504/04, z 15 lutego 2007 r. II FZ 12/07; [w:] CBOSA).