Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 238/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...]w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że A. J. złożył skargę na w/w decyzję organu wydaną w przedmiocie udzielenia pozwolenia na przebudowę linii kolejowej nr [...] - szlak [...] od km [....] do km [...]. W skardze A. J. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że w związku z wydaniem decyzji [..] S.A. może rozpocząć budowę planowanej inwestycji, a przez to może dojść do nieodwracalnych szkód w jego mieniu poprzez faktyczną dewastację zajętej pod inwestycję działki. A. J. zauważył również, że z uwagi na istniejące na przedmiotowej nieruchomości uwarunkowania hydrologiczne, a także różnice we wzniesieniach sąsiednich nieruchomości, istnieje znaczne ryzyko wystąpienia w niedalekiej przyszłości zagrożenia powodziowego, w tym również dla planowanej inwestycji.
Skarżący zwrócił nadto uwagę, że wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu II instancji wydaną w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej, przy czym wyrok nie jest prawomocny z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej przez inwestora, a także przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju. W przypadku nieuwzględnienia skarg kasacyjnych i w razie uchylenia decyzji organu I instancji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji w obrocie prawnym pozostanie decyzji o pozwoleniu na budowę wydana bez istnienia decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.
Sąd przytoczył treść art. 61 § 1 oraz 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wskazał, że uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 cyt. ustawy. Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać zarówno skarżącego, jak i pozostałe strony postępowania. Aby można było stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne.
Sąd podniósł, iż wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę stanowi realizację "prawa zabudowy" (art. 4 ustawy - Prawo budowlane), w związku z czym wstrzymanie wykonania takiej decyzji musi być zawsze traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe i może dotyczyć tylko tych przypadków, w których bezspornie zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 w/w ustawy. Ewentualna szkoda w mieniu skarżącego polegająca na dewastacji zajętej pod inwestycję działki na skutek realizacji inwestycji, wbrew twierdzeniom skarżącego, ma charakter odwracalny i nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Ogólnikowy argument wniosku wskazujący na związane z istniejącymi na przedmiotowej nieruchomości uwarunkowaniami hydrologicznymi "znaczne ryzyko wystąpienia w niedalekiej przyszłości zagrożenia powodziowego, w tym również dla planowanej inwestycji" ma charakter hipotetyczny i nie pozwala na uznanie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji również okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję wydaną w przedmiocie ustalenia lokalizacji spornej linii kolejowej, a wyrok Sądu nie jest prawomocny. Nie jest to okoliczność, która wskazywałaby na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy.
W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ustawy odmówił wstrzymania wykonania w/w decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. J., zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie, tj. odmowę wstrzymania wykonalności decyzji, mimo iż z wniosku skarżącego, jak i z kontekstu sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenie [...] S.A. z siedzibą w Warszawie wniosła o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, stosownie do treści art. 61 § 3 w/w ustawy, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch w/w przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA).
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest prawidłowe uzasadnienie wniosku oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, to ona bowiem ma przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 (dostępne w CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sama obawa skarżącego dotycząca niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie może stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że ani we wniosku skarżącego, ani w aktach sprawy, nie ma stosownych argumentów, czy dokumentów wskazujących na grożące skarżącemu konsekwencje przekraczające normalne następstwa wykonania zaskarżonego aktu, zaś argumenty które zostały podniesione przez skarżącego mają charakter hipotetyczny i nie zostały uprawdopodobnione, zatem nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Konkretyzacja tych okoliczności na etapie postępowania zażaleniowego nie mogła mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Okoliczność, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji, która została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2015 r. nie ma znaczenia na obecnym etapie postępowania, wobec prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 721/16 uchylił w/w wyrok i oddalił skargi.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.