Uzasadnienie
Skarżąca I. P. w dniu 27 stycznia 2010 r., a skarżący J. P. w dniu 28 stycznia 2010 r., wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wnioski referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 lutego 2010 r., doręczonym skarżącym w dniu 5 marca 2010 r., przyznał skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, w pozostałym zaś zakresie odmówił przyznania prawa pomocy.
W dniu 12 marca 2010 r. skarżący nadali w urzędzie pocztowym sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 8 lutego 2010 r.
Po rozpoznaniu wniosków skarżących w przedmiocie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. przyznał skarżącym prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Następnie pismem z dnia 14 czerwca 2010 r. skarżący wnieśli o ustanowienie dla nich adwokata z urzędu. Również ten wniosek został uwzględniony przez Sąd pierwszej instancji, który postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r. przyznał skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
W konsekwencji skarżącym zostało przyznane prawo pomocy zarówno w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia adwokata z urzędu.
Pismem datowanym na 19 lipca 2010 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 20 lipca 2010 r. skarżący wnieśli "zażalenie" na postanowienie referendarza sądowego z dnia "08.0.2010 r." "w sprawie przyznania prawa pomocy".
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ww. zażalenie odrzucił.
Uzasadniając powyższe Sąd wskazał, że od postanowień referendarza sądowego stronie przysługuje sprzeciw, a nie zażalenie. Zatem wniesione przez skarżących zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu zgodnie z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd podniósł również, że nawet gdyby uznać, iż "zażalenie" stanowi w istocie błędnie oznaczony sprzeciw od postanowienia referendarza to i tak podlegałby on odrzuceniu jako wniesiony po terminie, który upłynął w dniu 12 marca 2010 r.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. I. P. i J. P. wnieśli zażalenie na przedmiotowe postanowienie z dnia 27 lipca 2010 r., żądając jego uchylenia w całości.
W uzasadnieniu zażalenia podnieśli, że Sąd odrzucając zażalenie z dnia 19 lipca 2010 r. nieprawidłowo przyjął, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2010 r. zostało przez nich zaskarżone jedynie tym zażaleniem. Sąd całkowicie natomiast pominął fakt, że skarżący pismem z dnia 12 marca 2010 r., a więc z zachowaniem terminu, wnieśli sprzeciw od ww. postanowienia referendarza. Sprzeciw ten nie został rozpoznany przez Sąd, stąd zażalenie jest uzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw jest zatem swoistym środkiem prawnym związanym ściśle z instytucją referendarza sądowego i realizowanymi przez niego funkcjami orzeczniczymi. Wniesienie sprzeciwu nie powoduje, że zaskarżone postanowienie referendarza zostanie poddane ocenie sądu, ale powoduje utratę mocy postanowienia referendarza i przejęcie rozpoznania wniosku w przedmiocie prawa pomocy przez sąd.
W niniejszej sprawie skarżący w terminie do dokonania tej czynności (12 marca 2010 r.) wnieśli sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 8 lutego 2010 r., przyznającego im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi oraz oddalającego wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku tego sprzeciwu postanowienie referendarza utraciło swoją moc. Sąd na posiedzeniu niejawnym rozpoznał wnioski skarżących (z dnia 27 i 28 stycznia 2010 r.) w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. zwolnił ich w całości od kosztów sądowych.
Oceniając zatem działania Sądu, o których mowa wyżej, w świetle treści art. 260 p.p.s.a. należy uznać, że są one zgodne z prawem i nie nasuwają żadnych wątpliwości.
W sytuacji więc, gdy sprzeciw skarżących z dnia 12 marca 2010 r. spowodował utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2010 r. to ponowne zaskarżenie przez skarżących w dniu 19 lipca 2010 r. postanowienia referendarza sądowego, które utraciło moc, było niedopuszczalne. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji ten środek zaskarżenia odrzucił.
Z przytoczonych wyżej względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.