Uzasadnienie
Z. D. pismem z dnia 20 stycznia 2010 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia 16 marca 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2010 r. w pkt I zwolnił skarżącą od wpisu sądowego od złożonej skargi w ½ części; w pkt II oddalił w pozostałej części wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca pismem z dnia 21 maja 2010 r. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącej o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. w pkt I zwolnił skarżącą od wpisu sądowego od złożonej skargi w ½ części; w pkt II oddalił w pozostałej części wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca pismem z dnia 4 sierpnia 2010 r. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2010 r. oraz wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II OZ 898/10 oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2010 r.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżąca pismem z dnia 23 listopada 2010 r. wniosła sprzeciw od wskazanego powyżej postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 grudnia 2010 r., na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca posiada stałe źródło dochodu zarówno z wynagrodzenia za pracę jak również z dopłat z ARiMR. Składając swój pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca oceniła swoją sytuację majątkową, potrzeby związane z prowadzeniem niniejszej sprawy i objęła zakresem wniosku jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, nie zaś prawo pomocy w zakresie pełnym, a zatem również w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Nowe oświadczenie o dochodach i stanie majątkowym skarżącej nie wskazuje, aby jej sytuacja finansowa zmieniła się znacząco od momentu, kiedy składała pierwszy wniosek.
Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że miał na uwadze również to, na jakim etapie znajduje się kontrolowane postępowanie administracyjne, tj. że skarga nie dotyczy postępowania jurysdykcyjnego, w którym dopiero rozstrzygano by o obowiązkach bądź prawach skarżącej. Zaskarżony akt administracyjny został wydany w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem w sytuacji, kiedy już od pewnego czasu w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja administracyjna, nakładająca na skarżącą określone obowiązki, a przedmiotem postępowania na tym etapie jest wyłącznie doprowadzenie do wykonania tychże obowiązków. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja o nakazie rozbiórki została wydana [...] października 2004 roku.
Również samo postępowanie sądowoadministracyjne toczy się od prawie roku. W tej sytuacji trudno mówić, że skarżąca została zaskoczona koniecznością poniesienia znacznych kosztów prowadzenia swojej sprawy, których nie mogła w żaden sposób zaoszczędzić. Wręcz przeciwnie, czas trwania sprawy wskazuje, że była zdolna do wygospodarowania środków pieniężnych, odkładając nawet nieznaczne sumy przez kilka lat, winna się bowiem spodziewać, iż z prowadzeniem postępowania wiąże się konieczność poniesienia wydatków.
Z. D., pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2010 r. wskazując, że w 2010 r. poniosła nakłady na utrzymanie kultury rolnej w gospodarstwie. Z uwagi na liczne deszcze i upały zebrała znikome plony z roli.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu zaprezentowanego przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, w którym wyjaśniono motywy podjętego rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe dwójką pełnoletnich dzieci. Ich miesięczny dochód wynosi 2.685,67 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 2.168,40 zł brutto oraz dopłaty z ARiMR w wysokości 517,27 zł miesięcznie (6.210,32 zł rocznie). W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna o areale 2,96 ha. Należy zauważyć, że na utrzymaniu skarżącej pozostaje dwoje dorosłych studiujących zaocznie dzieci, które nigdzie nie pracują. Syn skarżącej ma orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżąca ponosi wydatki na energię elektryczną, wodę, opał, telefon w wysokości ok. 400 zł miesięcznie, najem siły roboczej i maszyn do utrzymania kultury rolnej ziemi średnio rocznie 3.800 zł (tj. ok. 300 zł miesięcznie), czesne za studia córki 230 zł miesięcznie (2.760 zł rocznie), czesne za studia syna 250 zł miesięcznie (3.000 zł rocznie), utrzymanie, wyżywienie, dojazdy na studia dzieci, zakup książek oraz inne nieprzewidziane wydatki pochłaniają resztę pieniędzy.
Wskazała również, że nie posiada żadnych oszczędności. Oznacza to, że miesięczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego, wskazane przez skarżącą wynoszą około 1200 zł. Natomiast dochód na gospodarstwo domowe wynosi około 1800 zł netto. Wskazując na powyższe, należy uznać, iż skarżąca w pełni zasługuje na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Jednocześnie należy podnieść, iż argumentacja podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazująca na etap postępowania i podkreślająca, że zaskarżony akt dotyczy postępowania egzekucyjnego (co oznacza, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja nakładająca na skarżącą określone obowiązki) oraz że postępowania trwa od kilku lat, dlatego też skarżąca powinna wygospodarować środki pieniężne na prowadzenie postępowania, nie może przemawiać za odmową przyznania prawa pomocy Z. D., ponieważ jedynym kryterium przemawiającym z przyznaniem prawa pomocy jest sytuacja materialna skarżącej, bez względu na jakim etapie znajduje się postępowanie sądowoadministracyjne.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.