Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 730/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek K. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi K. S. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 11 sierpnia 2011 r. nr WOP.7722.41.2011.AS w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 08 września 2011r. K. S. wniósł skargę na powyższe postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 07 października 2011 r. wezwano skarżącego do nadesłania trzech odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz wezwano do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 750 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1 i 2). Wezwanie do wykonania powyższych obowiązków doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 13 października 2011 r. w trybie doręczenia zastępczego (k. 17). Termin do uzupełnienia braków formalnych upływał w dniu 20 października 2011 r. W dniu 17 października 2011 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 18), który rozpoznano postanowieniem z 07 listopada 2011 r. (k.
- 36) przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z 06 grudnia 2011 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie. Odpis ww. postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 12 grudnia 2011 r. (k. 62).
Wnioskiem z 23 grudnia 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik ustanowiony z urzędu zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu podniósł, że po doręczeniu mu odpisu postanowienia z 06 grudnia 2011 r., tj. 16 grudnia 2011 r. skontaktował się ze skarżącym. W trakcie rozmowy telefonicznej pełnomocnik ustalił, że skarżący nie rozumie treści w/w postanowienia Sądu oraz, że nie wiedział do uzupełnienia jakiego pisma wzywał go Sąd, nie wiedział również co to jest brak formalny. W dniu 19 grudnia 2011 r. skarżący przedstawił pełnomocnikowi pisma składane przez niego do sądu. Pełnomocnik podniósł, że skarżący nigdzie nie posługiwał się sformułowaniem "skarga" i nie wiedział, że to właśnie do uzupełnienia tego pisma wzywał go Sąd.
W związku z tym, że skarżący nie posiada wiedzy prawniczej, zdaniem pełnomocnika, niedochowanie przez niego terminu do uzupełnienia braku formalnego, nie było zawinione. Co więcej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednakże w dniu doręczenia mu wezwania, nie miał jeszcze możliwości skonsultowania się z osobą posiadającą wiedzę prawniczą. Do wniosku strona skarżąca dołączyła trzy odpisy skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazał na treść art. 87 i art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w pkt 2 art. 87 p.p.s.a., gdyż pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd podkreślił, iż adwokat ustanowiony z urzędu wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w dniu 23 grudnia 2011 r. (k.
72) podczas, gdy już 12 grudnia 2011 r. otrzymała odpis postanowienia Sądu z 06 grudnia 2011 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi (k. 62). Ponadto z akt sprawy wynika, że w dniu 08 grudnia 2011 r. aplikant pełnomocnika zapoznał się z aktami sprawy (k. 57). Powyższe zdaniem Sądu wskazuje, że już w ww. terminie pełnomocnik wiedziała o fakcie odrzucenia skargi z powodu nieuzpupełnienia braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przyjmując najbardziej korzystną dla strony interpretację, że 7 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od 12 grudnia 2011 r. stwierdził, że ostatnim dniem na złożenie wniosku o przywrócenie terminu był 19 grudnia 2011 r. Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 88 p.p.s.a. odrzucił wniosek.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. S., reprezentowany przez adwokata E. K. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.
- - art. 87 oraz art. 88 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia w sytuacji, gdy pełnomocnik w złożonym przez siebie wniosku podkreślał, że dopiero w dniu 19 grudnia 2011 r. skarżący skontaktował się z pełnomocnikiem, wówczas pełnomocnik mógł zapoznać się z pismami skarżącego w tym z oryginałem skargi, jego stanowiskiem, tego dnia po zapoznaniu się i bezpośredniej rozmowie ze skarżącym, któremu trzeba było wytłumaczyć podstawowe sformułowania związane z przedmiotowym postępowaniem i to tę datę należy przyjąć za datę ustania przyczyny uchybienia terminu, nie jak to wskazuje Sąd dzień 12 grudnia 2011 r., gdyż do spełnienia przesłanki z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a.") nie wystarczy sama wiedza pełnomocnika o przyczynie uchybienia, albowiem pełnomocnik nie mógł przedmiotowego wniosku złożyć bez dokumentów, które znajdowały się w posiadaniu klienta - oryginał skargi - a dokumenty te zobaczył i mógł je potwierdzić za zgodność z oryginałem najwcześniej w dniu 19 grudnia 2011 r.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik K. S. wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania odwoławczego w tym kosztów zastępstwa procesowego ustanowionego w ramach prawa pomocy z urzędu nieopłaconych w całości ani w części. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniósł, iż Sąd pierwszej instancji w sposób wadliwy ustalił, iż w niniejszej sprawie 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od dnia 12 grudnia 2011 r. czyli od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącego postanowienia o odrzuceniu przedmiotowej skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że ustanowiony skarżącemu do reprezentowania jego interesów pełnomocnik skontaktował się ze skarżącym po doręczeniu mu odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem z dnia 6 grudnia 2011 r. dnia 16 grudnia 2011r.
Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż podczas rozmowy telefonicznej ustalił, iż skarżący nie rozumie treści postanowienia z dnia 6 grudnia 2011 r. Na spotkaniu ze skarżącym w dniu 19 grudnia 2011 r. zobaczył wszystkie pisma skarżącego składane w sprawie oraz wytłumaczył skarżącemu, które pismo spośród tych przedłożonych mu przez skarżącego Sąd uznał za skargę na postanowienie z dnia 11 sierpnia 2011r. Skarżący bowiem w swoim piśmie z dnia 1 września 2011 r. (złożone do Sądu dnia 8 września 2011 r.) nigdzie nie posługiwał się sformułowaniem "skarga" i nie wiedział, że to właśnie do uzupełnienia tego pisma wzywa go Sąd i tylko z tego powodu nie uzupełnił w/w braku w ww. terminie. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż dzień 19 grudnia 2011 r. jest dniem w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi wynikającemu z wezwania Sądu z dnia 10 października 2011 r. w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi na przedmiotowe postanowienie.
W ocenie skarżącego nie sposób zgodzić się z argumentacją Sądu pierwszej instancji jakoby terminem od którego należałoby liczyć 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, przy jednoczesnym przyjęciu przez Sąd, iż jest to termin najkorzystniejszy dla skarżącego, jest dzień 12 grudnia 2011 r. Pełnomocnik skarżącego przyznał, iż w tym dniu odebrał postanowienie o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem, jednakże w jego ocenie z samego faktu powzięcia wiadomości o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych nie można wyprowadzić wniosku, że od tego dnia należy liczyć termin, w którym ustała przyczyna uchybienia albowiem by spełnić wymagania stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu należy zgodnie z § 4 art. 87 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż brakiem formalnym do którego uzupełnienia wezwał skarżącego Sąd było nadesłanie 3 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem.
Przy uwzględnieniu faktu, iż pełnomocnik dopiero w dniu 19 grudnia 2011 r. zapoznał się z dokumentami skarżącego, dopiero w tym dniu mógł złożyć do Sądu potwierdzoną za zgodność z oryginałem skargę, a tym samym dopełnić wymogów z art. 87 § 4 p.p.s.a. Zdaniem pełnomocnika wobec powyższego nie można wniosku skarżącego złożonego dnia 23 grudnia 2011 r. uznać za - wniosek spóźniony albowiem przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 19 grudnia 2012 r. zatem wniosek skarżącego został złożony w terminie prawem przewidzianym i jako taki winien podlegać rozpoznaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, iż warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87, w tym dochowanie terminu do złożenia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu.
Jednocześnie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. (zmienionego art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 36, poz. 196), ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Uwzględniając powyższą zmianę w przepisach prawnych, na gruncie niniejszej sprawy trzeba przyjąć, iż ustanie przeszkody do spełnienie terminowej czynności należało liczyć od dnia, w którym pełnomocnik skarżącego dowiedziała się, o postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 grudnia 2011 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż w przedmiotowej sprawie najdalszym terminem, w którym przyjąć można, że ustąpiła przyczyna uchybienia terminu, był dzień doręczenia odpisu postanowienia z dnia 6 grudnia 2012 r. tj. dzień 12 grudnia 2011 r.
Powyższe pozwala na ustalenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności, a więc również określenia, czy strona składając wniosek o przywrócenie terminu, zachowała termin wymagany art. 87 § 1 p.p.s.a.
W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, iż ostatnim terminem na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi był dzień 19 grudnia 2011 r., zatem złożony przez pełnomocnika wniosek w dniu 23 grudnia 2011 r. podlegał odrzuceniu jako spóźniony.
Podnoszone w zażaleniu zarzuty nie mogą podważyć zasadności zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 88 p.p.s.a., ponieważ pełnomocnik skarżącego już w dniu 08 grudnia 2011 r. miała świadomość tego jakie pisma składał skarżący w niniejszym postępowaniu i jakie rozstrzygnięcie zapadło w dniu 6 grudnia 2011 r., gdyż aplikant pełnomocnika w tym dniu zapoznał się z aktami sprawy.
Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.