Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 12 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1101/16

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1946/15, odrzucił zażalenie E. P.-K. na postanowienie z dnia 1 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z uwagi na fakt zamieszkania skarżącej w Kanadzie została ona wezwana do ustanowienia w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wezwania w tym przedmiocie pełnomocnika do doręczeń w Polsce, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca ww. zarządzenie została skutecznie doręczona 10 listopada 2015 r.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2016 r., wobec braku informacji o wykonaniu przez skarżącą ww. zarządzenia, Sąd odrzucił złożoną skargę, a orzeczenie pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

W dniu 17 marca 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo z Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Ottawie (nadane w Post Canada w dniu 27 stycznia 2016 r.) przy którym Konsul RP przekazał pisma: skarżącej oraz uczestniczek postępowania – M. P.-K. oraz Ireny P.-K.. Jednocześnie Konsul RP wskazał, że ww. korespondencja wpłynęła do Konsulatu RP w Ottawie w dniu 4 stycznia 2016 r. Z przekazanej korespondencji wynika, że do pisma skarżącej z dnia 28 grudnia 2015 r. załączone zostało pełnomocnictwo ustanawiające pełnomocnika do doręczeń w Polsce.

W dniu 14 kwietnia 2016 r. wpłynęło zażalenie skarżącej, złożone przez profesjonalnego pełnomocnika, od postanowienia z dnia 1 lutego 2016 r.

Zgodnie z zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2016 r., pełnomocnik skarżącej został poinformowany o ww. stanie rzeczy wraz ze wskazaniem, że postanowienie z dnia 1 lutego 2016 r. zostało pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 4 lutego 2016 r., natomiast zażalenie na ww. postanowienie złożono w dniu 14 kwietnia 2016 r. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 kwietnia 2016 r.

W tej sytuacji Sąd uznał, że skoro odpis zaskarżonego postanowienia z dnia 1 lutego 2016 r. został pozostawiony w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem 4 lutego 2016 r., a zażalenie zostało złożone w dniu 14 kwietnia 2016 r., to zostało ono wniesione po terminie o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a.

Z tego względu Sąd odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła naruszenie:

1. - art 82 p.p.s.a w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. art. 299 § 4 p.p.s.a. a contrario poprzez przyjęcie że przed wydaniem postanowienia z 1 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi skarżąca nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń;
2. - art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez przyjęcie że skarżącej skutecznie doręczono postanowienie z 1 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi;
3. - art. 194 § 2 p.p.s.a poprzez przyjęcie że zażalenie na postanowienie z 1 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi zostało wniesione po upływie ustawowego terminu;
4. - art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie że strona winna wnieść o przywrócenie terminu w sytuacji gdy termin do wykonania czynności jeszcze nie upłynął;
5. - art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie zażalenia wniesionego przed upływem ustawowego terminu.

Zdaniem skarżącej Sąd nietrafnie przyjął, że skutecznie doręczono jej postanowienie z 1 lutego 2016 r. przed dniem 7 kwietnia 2016 r. Skarżąca otrzymała wezwanie do wskazania pełnomocnika do doręczeń 10 listopada 2015 r., a termin do wykonania zobowiązania wynosił 2 miesiące. Zobowiązanie zostało wykonane poprzez złożenie przez skarżącą pisma w urzędzie konsularnym 4 stycznia 2016 r. — to jest przed upływem terminu. Zgodnie z przepisem art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w (...) polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Z tego względu wszelkie pisma kierowane do skarżącej po 4 stycznia 2016 r. winny być składane do rąk jej pełnomocnika do doręczeń, co wynika wprost z przepisu art. 67 § 5 p.p.s.a. W tych okolicznościach doręczenie odpisu postanowienia z 1 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi poprzez złożenie go do akt sądowych nie było prawidłowe.

Skarżąca zwróciła uwagę, że Sąd ponownie wysłał do rąk pełnomocnika skarżącej do doręczeń postanowienie z 1 lutego 2016 r. Pełnomocnik w dniu 7 kwietnia 2016 r. otrzymał odpis postanowienia, wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia zażalenia w terminie 7 dni. Wniesienie zażalenia w dniu 14 kwietnia 2016 r. nie tylko zatem odpowiadało przepisom prawa, ale było także zgodne z pouczeniem załączonym do postanowienia. Skoro skarżącej nie doręczono przed dniem 7 kwietnia 2016 r. prawidłowo odpisu postanowienia z dnia 1 lutego 2016 r., to termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie nie rozpoczął biegu przed tą datą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., zwane dalej "p.p.s.a."), zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia.

W rozpoznawanej sprawie Sąd Wojewódzki wezwał skarżącą do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w Polsce w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wezwania w tym przedmiocie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 10 listopada 2015 r.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2016 r., wobec braku informacji o wykonaniu przez skarżącą ww. zarządzenia, Sąd odrzucił złożoną skargę i pozostawił postanowienie w aktach ze skutkiem doręczenia.

W dniu 17 marca 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo z Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Ottawie, z którego wynikało, że korespondencja skarżącej wpłynęła do Konsulatu RP w Ottawie w dniu 4 stycznia 2016 r. i zawierała pełnomocnictwo ustanawiające pełnomocnika do doręczeń w Polsce. Z akt sprawy wynika, że kolejną czynnością Sądu było przesłanie postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 1 lutego 2016 r. na adres uczestnika – L. P. – K., którego pouczono jednocześnie o możliwości wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia (k. 99 akt sądowych). Przesyłka doręczona została w dniu 7 kwietnia 2016 r., natomiast zażalenie na postanowienie z dnia 1 lutego 2016 r. zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 14 kwietnia 2016 r.

W takim stanie sprawy należało przyjąć, że:

1. - po pierwsze, pozostawienie w aktach postanowienia o odrzuceniu skargi nie było skuteczne wobec skarżącej, o czym Sąd miał wiedzę od dnia 17 marca 2016 r.;
2. - po drugie, obowiązkiem Sądu było dokonanie skutecznego doręczenia postanowienia pełnomocnikowi do doręczeń, zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a.;
3. - po trzecie, zasadniczo doręczenie dokonane do rąk L. P. – K. – według zarządzenia z 21 marca 2016 r. (k.98) – nastąpiło ze skutkiem dla niego, jako uczestnika postępowania, bowiem nie zawierało wyraźnej informacji, że doręczenie dotyczy również skarżącej, która wskazała L. P. – K., jako pełnomocnika do doręczeń. Jeżeli jednak sama skarżąca uznała, że jest to doręczenie skuteczne wobec niej i w terminie 7 dni od daty doręczenia przesyłki pełnomocnikowi do doręczeń wniosła zażalenie, to należało przyjąć, że termin ten został zachowany. W innej sytuacji należałoby założyć, że wobec braku prawidłowego doręczenia omawiany termin w ogóle nie rozpoczął biegu. Sąd Wojewódzki błędnie więc przyjął, że termin siedmiodniowy przewidziany na założenie zażalenia zaczął swój bieg od dnia 4 lutego 2016 r. O ile w dacie podjęcia postanowienia o odrzuceniu skargi Sąd nie miał informacji o wykonaniu przez skarżącą wezwania w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, to już 17 marca 2016 r. taką wiedzę uzyskał, a zatem powinien dalej procedować uwzględniając okoliczność, że skarżąca skutecznie ustanowiła od dnia 4 stycznia 2016 r. pełnomocnika do doręczeń. W rezultacie uznać należało, że ponowne doręczenie odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi wyznaczyło bieg terminu do wniesienia zażalenia.

W tej sytuacji zażalenie nadane w dniu 14 kwietnia 2016 r. zostało wniesione z zachowaniem siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 194 § 2 p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że w świetle art. 299 § 1 - § 3 p.p.s.a. brak było podstaw do pozostawienia w aktach postanowienia z dnia 1 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi ze skutkiem doręczenia, albowiem tryb taki jest zastrzeżony, stosownie do § 4, tylko do uczestników postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Wojewódzki weźmie pod uwagę ocenę wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postanowieniu, a ponadto rozważy zastosowanie art. 195 § 2 p.p.s.a.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.