Postanowienie NSA z 21 października 2014 r., II OZ 1102/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 578/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego NSA J. K. od orzekania

Sprawa

w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia 9 października 2012 r. nr... w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Leszek Kamiński przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 578/12 oddalił wniosek P. P. o wyłączenie sędziego NSA J. K. od orzekania w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia 9 października 2012 r. nr... w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 8 maja 2013 r. skarżący wniósł o wyłączenie ze składu orzekającego w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 578/12 sędziego WSA B. K. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego WSA B. K. Zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r. (sygn. akt II OZ 304/14).

Pismem z dnia 12 maja 2014 r. (data wpływu do Sądu – 14 maja 2014 r.) skarżący złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego NSA J. K. W piśmie tym skarżący podniósł, że w związku z treścią postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2014 r., w którym Sąd ten powołał się m.in. na fakt, że Pani Sędzia WSA B. K. "złożyła wymagane oświadczenie oraz wyjaśnienie z dnia 27 listopada 2013 r., które zostało potwierdzone przez członków składu orzekającego" i dalej na fakt, iż "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego", załącza "nagranie audio" z rozprawy z dnia 17 maja 2013 r. Nagranie to – jak podniósł skarżący – wskazuje i udowadnia, że Sędzia J. K. potwierdzając oświadczenie i wyjaśnienie Sędzi mija się z prawdą, ponieważ jako osoba obecna w tym dniu na Sali sądowej (członek składu orzekającego) doskonale słyszał wypowiedziane na nagraniu słowa Sędzi WSA B. K. Skarżący zauważył, że w świetle tego nagrania autorytet moralny sędziego został w tym przypadku podważony.

W dniu 14 maja 2014 r. dokonano odsłuchania dołączonych przez skarżącego do wniosku płyt mających zawierać nagranie audio z przebiegu rozprawy w dniu 17 maja 2013 r. Po uruchomieniu płyt stwierdzono, że nagranie audio zawarte na nich nie pozwala na ustalenie przebiegu rozprawy oraz treści wypowiedzi składu orzekającego w dniu 17 maja 2013 r. i stron postępowania, gdyż zawiera tylko szumy.

W piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. sędzia NSA J. K. oświadczył, że po jego stronie nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie, co odnosi się w szczególności do argumentacji strony. Sędzia NSA J. K. oświadczył jednocześnie, że na rozprawie w dniu 17 maja 2013 r. nie był – wbrew twierdzeniu wnioskodawcy – członkiem składu orzekającego, nie mógł zatem znać wypowiedzi sędziów na rozprawie. Jego zaś kontakt ze sprawą ograniczył się do rozpoznania wniosku o wyłączenie Sędzi WSA... B. K. Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r. mając na względzie treść art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniosek oddalił. Sąd wskazał, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest, zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania, co do bezstronności sędziego, czy przekonanie o jego stronniczości. Uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia również prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie. Rolą powyższych przepisów jest zapewnienie obiektywizmu sądu, ale nie może być ona traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów tylko dlatego, że ich orzeczenia nie odpowiadają subiektywnemu pojmowaniu przez stronę jej własnych interesów.

W niniejszej sprawie sędzia, którego dotyczył wniosek, złożył w dniu 26 czerwca 2014 r. oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Ponadto sędzia wskazał, że nie był członkiem składu orzekającego na rozprawie w dniu 17 maja 2014 r. Nie mógł zatem znać wypowiedzi sędziów na rozprawie a jego kontakt ze sprawą ograniczył się do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego WSA B. K. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są akta sprawy, z których wynika, że na rozprawie w dniu 17 maja 2013 r. sędzia NSA J. K. nie był członkiem składu orzekającego. Sędzia ten rozpoznawał jedynie na posiedzeniu niejawnym, w dniu 12 grudnia 2013 r., wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego WSA B. K. od orzekania w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane przez niego zarzuty. Podnoszone przez skarżącego ogólne twierdzenie o istnieniu podstaw do wyłączenia wymienionego we wniosku sędziego nie mogło wobec tego podważyć wiarygodności złożonego w niniejszej sprawie oświadczenia. Przyjmuje się, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia na temat wniosku o jego wyłączenie, a w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonego oświadczenia. Wobec zatem treści oświadczenia sędziego NSA J. K. i wobec braku przedstawienia przez skarżącego obiektywnych dowodów obalających jego prawdziwość, Sąd nie dopatrzył się okoliczności mogącej wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. P. podnosząc zarzuty oraz argumentację tożsamej treści z zarzutami i argumentami zawartymi we wniosku o wyłączenie sędziów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Warunkiem koniecznym wyłączenia określonego w art. 19 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04, publ. OTK-A 2005, nr 11, poz. 134).

W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd słusznie wskazał, że obiektywne przesłanki wyłączenia sędziego NSA J. K. zarówno te zawarte w art. 18 jak i w art. 19 p.p.s.a. nie zaistniały. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wątpliwości w tym zakresie, a i skarżący nie wskazał takich okoliczności, które wątpliwości te mogłyby wzbudzić. Zaś okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego, dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Bowiem zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r., sygn. akt III AO 5/97, OSNP 1997, nr 24, poz. 502; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1972 r., sygn. akt I PZ 9/72, LEX nr 7068).

Uzupełniająco podnieść należy, że w sprawie zainicjowanej zażaleniem na postanowienie o odmowie wyłączenia konkretnego sędziego, Naczelny Sąd Administracyjny może brać pod uwagę jedynie te argumenty, które dotyczą kwestii przesłanek wyłączenia sędziego zawartych w przepisach. Natomiast wszelkie motywy przedstawione przez stronę, a dotyczące wadliwości procedowania czy nieuzasadnionego nieuwzględnienia wniosków strony nie mogą w żaden sposób wpłynąć na podważenie stanowiska Sądu Wojewódzkiego wyrażonego w zakwestionowanym postanowieniu wydanym w przedmiocie wyłączenia sędziego.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił wniesione zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.