Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1267/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. N. wstrzymania wykonania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2009 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji podał, iż zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2009 r. stwierdzającą, że wcześniejsza decyzja tego organu z dnia [...] 2007 r. została wydana z naruszeniem procedury administracyjnej oraz odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] 2007 r. Decyzją z dnia [...] 2007 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2007 r. - nakazującą A. N. zamurowanie 5 istniejących otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego w terminie do dnia [...] 2007 r. - w części dotyczącej terminu zamurowania otworów okiennych i wyznaczył nowy termin, a w pozostałej części utrzymał w./w. decyzję w mocy.
Pismem z dnia 20 lipca 2009 r. skarżący D. N. wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niepowetowane straty przez zbędne poniesienie kosztów prac wskazanych w zaskarżonej decyzji, a ponadto wykonanie przedmiotowych prac spowoduje dezorganizację życia rodzinnego skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył, że treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) i podniósł, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Sąd stwierdził, że skarżący nie uzasadnił w sposób wyczerpujący okoliczności, które mogłyby wskazywać na wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu za taką okoliczność nie może zostać uznane poniesienie bliżej nie określonych przez skarżącego kosztów prac wskazanych w zaskarżonej decyzji, ani też dezorganizacja życia rodzinnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie D. N. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżący podniósł, iż zamurowanie 5 sztuk okien wiąże się z wykonaniem prac budowlanych polegających na wykuciu tych okien i zamurowaniu powstałych otworów. Wykonanie prac wiąże się natomiast z koniecznością angażowania środków pieniężnych na wykonanie tych prac oraz zakup materiałów. Ponadto w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji powyższe prace należałoby powtórzyć przez wykucie ponownie otworów okiennych, kupno okien oraz ich montaż.
W odpowiedzi na zażalenie oraz w piśmie z dnia 28 grudnia 2009 r. uczestnik postępowania J. K. wniósł o jego oddalenie podnosząc, iż skarżący nie ponosiłby kosztów związanych z zamurowaniem okien, gdyby nie dopuścił się naruszenia prawa wykonując te otwory okienne. Wskazał, że pomimo nałożonego na A. N., a następnie jego syna D. N. obowiązku zamurowania spornych otworów okiennych, skarżący oraz jego ojciec składając kolejne odwołania od wydawanych decyzji w sposób notoryczny przesuwają wykonanie tego obowiązku.
W pismach z dnia 14 grudnia 2009 r. oraz z dnia 4 stycznia 2010 r. skarżący D. N. podniósł, iż dom zbudowano zgodnie ze wszelkimi dokumentami prawa budowlanego. Wskazał, że według zatwierdzonej dokumentacji okna były od początku. Podkreślił, że zamurowanie okien spowodowałoby to, iż w połowie izb mieszkalnych nie miałby odpowiedniego światła, ani możliwości wentylacji, co świadczy o tym, że powstałaby nieodwracalna szkoda. W pokojach tych bowiem nie byłoby możliwe zamieszkiwanie przez ludzi. Podał, iż w jednym z pokoi znajduje się kuchnia, w drugim łazienka, a reszta to pokoje mieszkalne. Wskazał, że obecnie dopływ światła jest bardzo ograniczony, bowiem 2 metry od okna znajduje się ogromny budynek szopo - garażu. Zdaniem skarżącego decyzja o zamurowaniu okien jest bardzo krzywdząca i bardzo ograniczyłaby jego życie rodzinne. Nadto skarżący podniósł, iż to uczestnik postępowania J. K. wybudował swój szopo - garaż niezgodnie z projektem i z przekroczeniem granicy działki skarżącego
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.", gdyż ten przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty.
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J.Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.).
Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek.
Skarżący D. N. składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki. Skarżący nie uprawdopodobnił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku domyślać się jakimi względami kierował się skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Podniesiona przez skarżącego kwestia poniesienia zbędnych kosztów nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Skarżący ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń, nie podając jakichkolwiek okoliczności dotyczących poniesienia tych kosztów. Damian Nowak nie określił jakie koszty wiążą się z wykonaniem prac wskazanych w zaskarżonej decyzji.
Skarżący dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji oraz pismach procesowych z dnia 14 grudnia 2009 r. oraz 4 stycznia 2010 r. wskazał, że zamurowanie okien spowoduje ograniczenie dostępu światła oraz brak możliwości wentylacji w pomieszczeniach na co dzień zamieszkiwanych przez rodzinę skarżącego oraz na konieczność angażowania znacznych środków pieniężnych związanych z wykonaniem tego obowiązku. Jednakże należy podkreślić, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J. P. Tarno, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 191).
Nadto wskazać należy, że przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. O znacznej szkodzie, w tym szkodzie majątkowej, można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Powołane przez skarżącego argumenty dotyczące poniesienia kosztów wykonania prac związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji nie zostały poparte żadnymi danymi. Skarżący ani we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ani w zażaleniu nie podał żadnych konkretnych danych pozwalających na ocenę wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie.