Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1347/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K.K. od wyroku tego Sądu z dnia 16 stycznia 2013 r., w sprawie ze skargi B.C., I.W. i R.C. uchylającego decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013 r. odmówił K.K. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.
Postanowienie doręczono K.K. z dniu 25 lutego 2013r.
W dniu 19 marca 2013 r. K.K. reprezentowany przez adwokata złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Sąd I instancji odrzucając skargę kasacyjną przywołał treść art. 173 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd I instancji wyjaśnił, iż w świetle omawianego przepisu skarga kasacyjna może być wniesiona tylko przez podmioty wymienione w ww. przepisie. Zatem warunkiem skuteczności wniesienia skargi kasacyjnej jest złożenie jej m.in. przez stronę postępowania. Sąd I instancji wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie skargę kasacyjną złożył K.K., który na mocy wskazanego wyżej postanowienia Sądu z dnia 8 stycznia 2013 nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Uczestnik postępowania jest na mocy art. 12 p.p.s.a. stroną postępowania. Wobec powyższego w ocenie Sądu I instancji skargę kasacyjną K.K. należało uznać za niedopuszczalną.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K.K. reprezentowany przez adwokata. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 12 i art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 173 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej i uznanie, iż uczestnikowi K.K. nie przysługuje prawo do jej wniesienia, w sytuacji gdy ustawa definiując pojęcie podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi konstytucyjnej, w tym strony na mocy art. 12 p.p.s.a. zrównuje jej pozycję prawną z uczestnikiem postępowania i stwierdza, że uprawnienia przysługujące stronie, przysługują także uczestnikowi postępowania, jeżeli tylko wynik takiego postępowania dotyczy jego interesu prawnego. Podniesiono, iż skarżący K.K. nigdy nie otrzymał postanowienia Sądu odmawiającego mu udziału w postępowaniu, zaś doręczony mu został przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a w związku z tym był on osobą uprawnioną do złożenia skargi konstytucyjnej.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Na wstępie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż użyte w zażaleniu sformułowanie "skargi konstytucyjnej" stanowi omyłkę pisarską i przyjął, że autor zażalenia miał na myśli skargę kasacyjną.
Przechodząc do rozpoznania przedmiotowego zażalenia wyjaśnić należy, iż skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia dla którego ustawa przewiduje specjalne wymagania. Z tego względu, z uwagi na szczegółowe uregulowania ustawowe w tym zakresie, trzeba mieć na uwadze, iż aby powstał skutek wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego drugiej instancji musi dojść do spełnienia pięciu warunków przewidzianych w ustawie (p.p.s.a.): skarga musi być wniesiona w przepisanym terminie (art. 177), przez uprawniony podmiot (art. 173 § 2), musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego albo inną uprawnioną do tego osobę (art. 175), z zachowaniem wskazanych wymagań formalnoprawnych (art. 176 w zw. z art. 174) oraz musi być należycie opłacona (art. 221). Niedopełnienie któregoś z tych warunków czyni skargę niedopuszczalną, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie zgodnie z art. 178 p.p.s.a. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy skarga kasacyjna została wniesiona przez podmiot niebędący stroną, ale wcześniej dopuszczony do udziału w postępowaniu jako strona.
Wówczas wymagane jest merytoryczne rozpoznania sprawy w kontekście posiadania przezeń interesu prawnego w sprawie. Uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez podmiot będący stroną wiąże się bowiem z posiadaniem interesu prawnego. Kryterium "interesu prawnego" oznacza zaś, że będący przedmiotem zaskarżenia do sądu akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego, a nie interesu faktycznego skarżącego; musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę kasacyjną musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, ale może mieć także swoje źródło w przepisach ustrojowych, jak również w przepisach proceduralnych. Status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może w żadnym razie wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony.
Oceniając w tych kategoriach uprawnienie K.K. do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł przesłanek uzasadniających istnienie interesu prawnego warunkującego posiadanie przymiotu strony w rozumieniu art. 173 § 2 p.p.s.a. Wnoszący skargę kasacyjną nie posiadał bowiem statusu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] kwietnia 2009r. Skarżący kasacyjnie nie posiadał również statusu strony w postępowaniu nieważnościowym zakończonym decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu przez B.C., I.W. i R.C.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, aby odbierający pismo zobowiązał się do jego przekazania odbiorcy. Strona będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 oraz z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11 https://cbois.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż twierdzenie zawarte w zażaleniu, iż K.K. nie doręczono postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie nie zostało mu doręczone jest całkowicie bezpodstawne. Bowiem jak wynika z akt sprawy, K.K. miał świadomość wydania przez Sąd I instancji omawianego postanowienia z dnia 8 stycznia 2013 r. o czym świadczy chociażby jego wniosek z dnia 9 stycznia 2013 r. złożony do Sądu I instancji o sporządzenie uzasadnienia ww. postanowienia. Nadto w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, iż żona K.K. odebrała w dniu 25 lutego 2013 r. odpis postanowienia z dnia 8 stycznia 2013 r. wraz z uzasadnieniem oraz odpis wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r. wraz z uzasadnieniem (k- 1313 akt sądowych).
Również za bezpodstawne należało uznać stwierdzenie, iż skoro Sąd I instancji doręczył K.K. odpis wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r. to nabył on uprawnienie do złożenia skargi kasacyjnej.
Bowiem Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, iż "określony podmiot nie uzyskuje przymiotu strony z uwagi na fakt, że wojewódzki sąd administracyjny zawiadomił tę osobę o terminie rozprawy, a następnie doręczył jej odpis wyroku z uzasadnieniem. Tylko podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może domagać się jego ochrony przed sądem administracyjnym bez względu na to czy jest to sąd I, czy II instancji." (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1836/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://cbois.nsa.gov.pl).
Nadto dodać należy, iż z brzmienia art. 177 § 1 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna nie może być skutecznie wniesiona bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Oznacza to, że osoba, która nie wystąpiła o uzasadnienie orzeczenia, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej nawet w sytuacji, gdy orzeczenie to zostało uzasadnione na wniosek strony przeciwnej i jej doręczone (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r., komentarz do art. 177, teza 2, s. 436).
Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.