Postanowienie NSA z 20 lutego 2008 r., II OZ 112/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 20 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 646/07 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]

Sprawa

w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Skład

sędzia NSA Włodzimierz Ryms przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek B. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody M. z dnia [...] umarzającej postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że decyzja Wojewody M. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę nie jest decyzją, która kwalifikuje się do dobrowolnego bądź przymusowego wykonania, bądź wymaga wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Natomiast w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...], skarżący nie wykazał, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Subiektywne przekonanie skarżącego o słuszności zarzutów wniesionej skargi nie jest przesłanką wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uchylenia decyzji konsekwencje obciążają inwestora, który prowadzi budowę.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego umożliwi zakończenie inwestycji zrealizowanej w oparciu o wadliwe postępowanie administracyjne oparte na nierzetelnych mapach geodezyjnych. Wskutek zakończenia inwestycji inwestor może dokonać dalszego zbycia nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody M. Sąd pierwszej instancji przyjął wadliwe założenie, że przedmiotem wstrzymania nie może być decyzja Wojewody M. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, ponieważ nie podlega ona wykonaniu, w szczególności w postępowaniu egzekucyjnym.

Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Jakkolwiek samo wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wpływa bezpośrednio na kontynuowanie robót budowlanych prowadzonych przez M. D. i R. S.-D., to otwiera drogę do wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wjazdem oraz wewnętrznymi instalacjami. Mając bowiem na uwadze przepis art. 61 § 3 zdanie trzecie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Należy zauważyć, że w przypadku realizacji obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w sprawie w której organy umorzyły postępowanie wznowieniowe, nie chodzi o ocenę, czy zamierzone przedsięwzięcie inwestycyjne, będzie wykonywane zgodnie z przepisami, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi, Sąd uzna, że istnieją podstawy wznowienia postępowania i powinna zostać wydana decyzja uchylająca kwestionowaną decyzję o pozwoleniu na budowę i rozstrzygająca o istocie sprawy. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji.

Wznoszenie obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie są spełnione warunki do legalnego prowadzenia robót budowlanych, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w sytuacji, gdy została już wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, która następnie jest kwestionowana w postępowaniu wznowieniowym, może dotknąć przede wszystkim inwestora, ale też inne podmioty. Stąd w przypadku decyzji Wojewody M. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wjazdem oraz wewnętrznymi instalacjami, istotne znaczenie ma wyważenie racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego oraz interesów inwestorów, a z tego względu konieczne jest przedstawienie stanowiska inwestorów co do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Może również okazać się celowe rozważenie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę w określonej części. Taką możliwość stwarza przepis art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto istotne jest także ustalenie na jakim etapie obecnie znajduje się inwestycja.

Te wszystkie względy zostały pominięte w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, co oznacza rozpoznanie tego wniosku z naruszeniem art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia celem ponownego rozpoznania wniosku.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 §1 w związku 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.