Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 241/06 odmówił A. H. przywrócenia terminu do uzupełnienie braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2006 roku.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że A. H. w dniu 6 lipca 2006 roku złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo zatytułowane "odwołanie", w którym wniósł o uwzględnienie zażalenia z dnia 11 maja 2006 roku. Z przedmiotowego pisma wynika, że jest to wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 11 maja 2006 roku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2006 roku wstrzymujące wykonanie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 listopada 2005 roku o zameldowaniu A. H. na pobyt stały w nieruchomości położnej przy ulicy [...] w Konstancinie – Jeziornej.
W ocenie Sądu za taką oceną pisma A. H. przemawia fakt dołączenia do niego dwóch kserokopii pisma nazwanego "zażaleniem", którego treść odpowiada treści zażalenia z dnia 11 maja 2006 roku. Świadczy to o tym, że strona dokonała czynności, której nie dokonała w zakreślonym przez Sąd terminie - art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a.
W uzasadnieniu wniosku A. H. podał, że nie przesłał żądanych odpisów zażalenia, gdyż jest osobą starszą, schorowaną i nie "doczytał" przysłanego wezwania. Wezwanie w części dotyczącej odpisów zażalenia było dla niego ledwo czytelne, gdyż okulary oddał do naprawy.
Sąd przytoczył treść art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p. p. s. a. i stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie zostały wskazane okoliczności, których wystąpienie - niezależnie od woli i działań strony – spowodowały uchybienie terminu i którym, mimo dołożenia należytej staranności, strona nie była w stanie przeciwdziałać. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 roku, II UZ 90/01 (OSNP 2003/24/602), że podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminu. Natomiast fakt "nie doczytania" wezwania przez A. H. oznacza nie dołożenie należytej staranności przy czynnościach podejmowanych w postępowaniu sądowym.
W ocenie Sądu pierwszej instancji nie została spełniona przesłanka z art. 86 § 1 p.p.s.a.
Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd powołał art. 86 § 1 i art. 87 § 2 i § 4 p. p. s. a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A. H. wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2006 roku.
W uzasadnieniu zażalenia A. H. podniósł, że nie doczytał, iż Sąd wezwał go również do nadesłania odpisów zażalenia. Nadto wezwanie do uzupełnienia braków jest napisane w sposób mało czytelny, zawarte jest po szeregu informacji dotyczących podstaw wysokości wpisu określonego na kwotę 100 złotych. Wytłuszczonym drukiem wskazano termin uzupełnienia braku i skutek niedokonania tej czynności. A. H. podkreślił, iż jest osobą chorą, słabo widzącą, w chwili doręczenia wezwania okulary miał w naprawie i nie doczytał, że są jeszcze inne braki. Zaznaczył, że zawsze stara się wypełniać obowiązki wskazywane przez Sąd i dbać o poprawną formę wnoszonych pism, jednak jako osoba nie znająca dobrze przepisów czasem nie wie, jakie są inne wymagania, np. co do wpisów czy ilości odpisów. W postępowaniu przed Sądem nie jest reprezentowany przez adwokata i nie stać go na porady prawne.
Dodał, że prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia uzasadnia negatywnymi skutkami wstrzymania wykonania decyzji o zameldowaniu w domu w Konstancinie Jeziornej, gdzie dotychczas mieszkał. Obecnie A. H. zamieszkuje w starym warsztacie, który nie jest przystosowany do mieszkania na stałe. Rozpoznanie zażalenia może dać skarżącemu szansę na wprowadzenie się do domu, w którym mieszka żona.
W odpowiedzi na zażalenie E. H. wniosła o jego odrzucenie.
E. H. podniosła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ustalił, że brak jest materialnych i procesowych przesłanek do uwzględnienia wadliwych prawnie środków zaskarżenia wniesionych przez A. H.. Zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zażalenie zgodnie z art. 194 § 3 p. p. s. a. powinno czynić zadość wymaganiom pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Jednym z wymagań przewidzianych w art. 47 § 1 p. p. s. a. jest dołączenie do zażalenia odpisów dla doręczenia ich stronom. A. H. nie spełnił tego wymogu w terminie zakreślonym w wezwaniu do uzupełnienia braku. W tych warunkach zażalenie podlegało odrzuceniu.
Także obecne zażalenie A. H. nie odnieść skutku. Wywody zażalenia są pozbawione podstaw dowodowych i nie są wiarygodne. Próba zakwestionowania graficznej formy pouczenia nie może się ostać. Działanie A. H. zmierza jedynie do przedłużenia postępowania i nie powinno korzystać z ochrony.
Również zarzuty zażalenia odnoszące się do braku profesjonalnego pełnomocnika nie powinny zostać uwzględnione; skarżący nie ubiegał się o przyznanie pomocy prawnej w żadnym z postępowań sądowych dotyczących sporów pomiędzy stronami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
W myśl art.194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia.
A zatem do zażalenia należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (...) – art. 47 § 1 p.p.s..a.
Liczba odpisów skargi jest zależna od liczby stron uczestniczących w postępowaniu.
Nie dołączenie do zażalenia jego odpisów stanowi brak formalny zażalenia, do którego uzupełnienia przewodniczący wzywa stronę - w terminie 7 dni – pod rygorem odrzucenia zażalenia.
W niniejszej sprawie A. H. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia tj. uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł i nadesłania dwóch egzemplarzy odpisu zażalenia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. A. H. w przepisanym terminie uzupełnił tylko jeden z braków, tj. uiścił wpis; nie złożył natomiast dwóch odpisów zażalenia.
Jako przyczynę takiego działania i jednocześnie okoliczności uprawdopodobniające zasadność wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia A. H. podał podeszły wiek, schorzenie wzroku i niedokładne odczytanie wezwania.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).
Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144).
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679).
Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione.
A. H. nie zachował należytej staranności. Nie można uznać, iż niedokładne odczytanie wezwania stanowi okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Wezwanie do uzupełnienia braków zawierało zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu jak i do złożenia odpisów zażalenia, a nadto wskazanie terminu do uzupełnienia braków zażalenia i stosowne pouczenie. Podkreślić należy, iż wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, jak też do załączenia odpisów zażalenia zamieszczono w tym samym wezwaniu, zredagowanym tą samą czcionką /Times New Roman / w dużym rozmiarze czcionki / rozmiar 13 / (wezwanie – k. 31). Okoliczność, iż w wezwaniu tym wytłuszczono kwotę 100 złotych nie zwalniała strony od zapoznania się z treścią wezwania, tj. od starannego przeczytania "całości" wezwania.
Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako brak winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28. maja 2004 roku, FZ 93/04, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122).
Strona, która mimo prawidłowego pouczenia, nie stosuje się do tego pouczenia nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody uniemożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie.
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż A. H. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia nastąpiło bez winy strony. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.