Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 313/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie odrzucił wniosek J. S. (dalej skarżący) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2014 r.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę J. S. na decyzję Komisji Kwalifikacyjnej Domu Lekarza Seniora. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu 29 kwietnia 2014 r.
Postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia 21 maja 2014 r. zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie o wyznaczenie radcy prawnego z urzędu.
Pismem z dnia 16 lipca 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. W uzasadnieniu pisma wskazała, że z aktami zapoznała się 16 czerwca 2014 r., a skarga została złożona w terminie 30 dni, licząc od dnia zapoznania się pełnomocnika wyznaczonego z urzędu z zaskarżonym orzeczeniem.
Wezwana do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazała, że pismo wyznaczające ją pełnomocnikiem z urzędu otrzymała 5 czerwca 2014 r. Pełnomocnik podkreśliła, że 30-dniowy termin winien być liczony od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami, jednak przy uwzględnieniu normalnego obciążenia pracą zawodową, w związku z którą odbywała podróże służbowe.
Pełnomocnik wyraziła także pogląd, iż cyt. "przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi upłynęła 16 lipca 2014 r., a 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (wraz ze skargą) upływa najpóźniej w dniu 23 lipca 2014 r.".
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik dowiedziała się o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem skarżącego w dniu 5 czerwca 2014 r., z aktami zapoznała się 16 czerwca 2014 r., skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wniosła 16 lipca 2014 r., a zatem już po upływie 30 dni od dnia zawiadomienia jej o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Zażaleniem J. S. zaskarżył w całości powyższe postanowienie i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnienie podniósł, że niewątpliwie dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, był dzień, w którym ustanowiony z urzędu pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy. Nie zgodził się jednak, że termin ten nie może nastąpić później niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
W piśmie z dnia 16 września 2014 r. stanowiącym uzupełnienie zażalenia pełnomocnik J. S. wniósł o uchylenie w całości postanowienia WSA w Warszawie z dnia 3 września 2014 r. i zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
art. 178 w zw. z art. 197 § 2 w z. z art. 244 § 2 w zw. z art. 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że termin wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej liczy się do daty 5 czerwca 2014 r., a wiec od doręczenia informacji radcy prawnemu o ustanowieniu go na zasadzie prawa pomocy pełnomocnikiem w sprawie a nie od dnia 16 czerwca 2014 r., kiedy to ustanowiony w sprawie pełnomocnik miał realną możliwość zaznajomienia się z aktami sprawy,
- - art. 87 § 2 i art. 86 § 1 oraz art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a poprzez pominięcie stanów faktycznych istotnych dla braku winy w dotrzymaniu terminu wniesienia skargi, brak wnikliwej oceny akt, które uprawdopodobnią brak winy w niezachowaniu terminu, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego będącego podstawą orzekania, zbyt rygorystyczne i nie mające podstaw prawnych założenia, iż wystarczającym terminem dla czynności zawodowego pełnomocnika, w zakresie obowiązku podjęcia koniecznych czynności i działań do sporządzenia skargi kasacyjnej jest termin 30 dni liczony od dnia uzyskania informacji o ustanowieniu go pełnomocnikiem a nie realnej możliwości zapoznania się ze sprawą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a orzeczenie WSA w Warszawie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu.
Pomimo, że art. 87 § 1 p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 p.p.s.a.
Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także akceptowane na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86). W jego uzasadnieniu wskazano m.in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują siedmioma dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika.
W świetle akt niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie został dochowany. Z akt sprawy wynika, że 5 czerwca 2014 r. pełnomocnik dowiedziała się o wyznaczeniu jej z urzędu pełnomocnikiem dla strony skarżącej, czyli po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, natomiast z aktami sprawy zapoznała się w dniu 16 czerwca 2014 r. Zatem 7-dniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. upłynął zatem bezskutecznie w dniu 23 czerwca 2014 r. Pełnomocnik skarżącego skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożyła zaś w dniu 16 lipca 2014 r., a więc z uchybieniem ww. 7-dniowego terminu.
W konsekwencji wniosek ten jest spóźniony i na podstawie art. 88 p.p.s.a. podlegał odrzuceniu. Jakkolwiek nie można się zgodzić się z odmiennym stanowiskiem co do sposobu liczenia terminu, w którym pełnomocnik obowiązany był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jaki wyrażony został w zaskarżonym postanowieniu, to stwierdzić należy w świetle wcześniejszych wywodów, że zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, bowiem występowały w sprawie przesłanki do odrzucenia tego wniosku jako spóźnionego.
W tej sytuacji podniesione w zażaleniu przez pełnomocnika skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.