Uzasadnienie
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia 8 listopada 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 8 września 2004r., mocą którego nakazano rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą, na działce przy ul. [...] w Swarzędzu.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył inwestor H. R., który jednocześnie zażądał wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego wykonanie decyzji wiąże się z możliwością wyrządzenia mu znacznej szkody. Skarżący poczynił bowiem nakłady pieniężne na wybudowanie obiektu. Jego rozbiórka zmusi go do poniesienia dalszych nakładów pieniężnych. W przypadku, gdyby skarga została uwzględniona, a budynek zostanie wcześniej rozebrany, skarżący będzie musiał ponieść kolejne koszty celem jego powtórnego postawienia. Niewykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę do czasu rozpatrzenia skargi nie spowoduje dla nikogo uszczerbku ani nie stworzy zagrożenia, że decyzja nie będzie mogła w ogóle zostać wykonana.
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wskutek rozpatrzenia zażalenia uczestnika W. K. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2005r. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę skierował do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
W uzasadnieniu postanowienia wywiedziono, że Sąd Wojewódzki nie uzasadnił należycie swego stanowiska. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinien wyraźnie wskazać na jakiej podstawie opierając się na przesłankach z tego przepisu i stopniu ich uprawdopodobnienia we wniosku uznał, że wstrzymanie decyzji jest uzasadnione.
Podkreślono, że rozbiórka obiektu budowlanego niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej z samej istoty tej czynności powoduje trudne do odwrócenia skutki i to należy mieć na uwadze. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jest pojęciem wymagającym każdorazowo oceny odniesienia do statusu materialnego inwestora.
Ponownie rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd Administracyjny zważył, iż zgodzić należy się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania, a także, iż podstawą rozstrzygnięcia w tym względzie przez Sąd są okoliczności przytoczone we wniosku.
Zgodzić też należy się z Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż z istoty swej wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W rozumieniu tego przepisu nastąpi bowiem likwidacja obiektu budowlanego. Uwzględnienie przez Sąd skargi złożonej na decyzję nakazującą rozbiórkę nie przywróci istnienia obiektu. W tym znaczeniu zatem decyzja o rozbiórce wywołuje skutki trudne do odwrócenia Skoro przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego uznać należało, iż jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu analizowanego przepisu.
Wykazanie powyższej przesłanki zgodnie z art. 61 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi wystarczającą podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i dlatego Sąd postanowieniem z dnia 14 lipca 2005 r. ponownie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2005 r. zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył W. K., który wniósł o jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż treść zaskarżonego postanowienia nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach, w tym również w art. 61 §3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał zaskarżone postanowienie.
Podniesione przez skarżącego H. R. okoliczności uzasadniające w jego przekonaniu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 08.11.2004r. nr [...], nie mogą być uznane za ważkie i doniosłe. Argument, że wybudowanie spornego obiektu związane było z nakładami pieniężnymi, a jego rozbiórka narazi skarżącego na dalsze koszty, jest oczywisty - taka sytuacja zawsze ma, powinna mieć i będzie miała miejsce w przypadku samowoli budowlanej. Gdyby podzielać powyższy ogólnikowy argument w każdej sprawie, to oznaczałoby to, że w każdej sprawie dotyczącej samowoli budowlanej należałoby wstrzymywać wykonanie decyzji, albowiem zawsze samowolne wybudowanie i późniejsza rozbiórka pociągają za sobą koszty.
Sąd I instancji bezzasadnie przyjął tę ogólnikową argumentację, która "pasuje" do każdej sprawy dotyczącej samowoli budowlanej. Argumentacja o koniecznych do poniesienia kosztach nie jest więc przekonywająca.
Także stanowisko Sądu I instancji co do wysokości ewentualnych kosztów oraz skutków rozbiórki obciążających skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca przewidział więc gradację wielkości przewidywanej szkody lub przewidywanych skutków wykonania decyzji, wskazując jednoznacznie, że chodzi o znaczną szkodę oraz o skutki trudne do odwrócenia. W niniejszej sprawie żadna z powyższych przesłanej nie zachodzi
Nie można przyjąć, że wykonanie zaskarżonej skargą decyzji naraża skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Przed wszystkim sam skarżący nie wskazał w czym upatruje znacznej szkody. Ponadto sam skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosił - co wynika choćby z uzasadnienia zaskarżonej skargą decyzji że obiekt nie jest budynkiem i brak trwałego połączenia, że stanowi on miejsce do przechowywania narzędzi ogrodniczych. Należy też mieć na uwadze i uwzględnić niewielkie rozmiary obiektu (2,27m x 4,20m). Postawienie drewnianej "szopki" na narzędzia ogrodnicze, której dotyczy niniejsza sprawa, którą skarżący — jak to wynika z jej estetyki wykonał przy tym sposobem gospodarskim to koszt rzędu około 2.500,00 zł. Dokonanie rozbiórki takiej "budowli" nie może być uznane za narażające skarżącego na znaczną szkodę. Nie mamy tu do czynienia z obiektem mieszkalnym ani znacznym obiektem o funkcjach gospodarczych, tak więc i szkoda związana z jego rozbiórką w żadnym razie nie może być uznana za znaczną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Mając powyższe na uwadze oraz okoliczności niniejszej sprawy należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, iż w danym przypadku zachodzą wystarczające przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2004 r.
Należy zważyć, iż nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które co do zasady może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie albowiem skarżący wykazał potencjalną możliwość zaistnienia przesłanek pozwalających na wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w zażaleniu należy wskazać, iż są one niemal identyczne do tych podniesionych w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2005 r. W związku z tym należy przypomnieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r. stwierdził, iż nie można zgodzić się z poglądem, że "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" mogłoby mieć odniesienie tylko do obiektów o znacznej wartości materialnej. Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu winny być oceniane bowiem indywidualnie w każdej sprawie, niezależnie od wartości materialnej obiektu materialnego, którego rozbiórkę nakazano.
W takiej sytuacji zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lipca 2005 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2004 r. należy uznać za prawidłowe i właściwie uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.