Uzasadnienie
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 8 grudnia 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy Z, z dnia [...] października 2015 r. o wymeldowaniu E. B. z pobytu stałego z budynku nr [...] położonego przy ul. R. w Z. Decyzja ta została wysłana do E. B. na adres podany przez niego w postępowaniu administracyjnym i dwukrotnie ją awizowano (11 grudnia 2015 r. i 21 grudnia 2015 r.).
E. B. 9 marca 2016 r. wniósł skargę na ww. decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek uzasadnił tym, że otrzymuje wiele korespondencji listami poleconymi, a ponadto zdarzały się nieprawidłowości w pracy listonosza i innych pracowników oddziału poczty. Skarżący załączył kopię awiza, na którym nie ma numeru przesyłki ani terminu, do którego należy ją odebrać.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 920/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Sądu, przedstawienie jednej kopii wadliwego awiza nie stanowi wystarczającego uprawdopodobnienia, że większość z licznej korespondencji kierowanej do skarżącego jest błędnie awizowana. Sąd podkreślił, że awizo korzysta z mocy dowodowej dokumentu urzędowego i aby podważyć jego prawidłowość należałoby uprawdopodobnić, że stwierdzone uchybienia w pracy listonosza lub placówki pocztowej mają na tyle systemowy charakter, że uzasadniają przywrócenie terminu.
Zażaleniem E. B. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc "o jego zmianę w całości". W uzasadnieniu zażalenia skarżący ponownie podniósł, że wina w niedochowaniu terminu leży po stronie Poczty Polskiej. Wskazał przy tym na błędnie wypełniane awiza co jego zdaniem ma na tyle systemowy charakter, iż uzasadnia, jego zdaniem, przywrócenie terminu. Do zażalenia dołączono kserokopie czterech awiz skierowanych do skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.
Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 712/08). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie SN z dnia 7 lutego 2000 r. sygn. akt I CKN 1261/99; postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OZ 779/14).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Skarżący nie wykazał bowiem okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie stanowi takiego uprawdopodobnienia twierdzenie strony skarżącej, że zdarzały się nieprawidłowości w pracy listonosza i innych pracowników oddziału poczty. Skarżący bowiem w żaden sposób nie wykazał, że do takich nieprawidłowości doszło przy doręczaniu zaskarżonej decyzji. Z wniosku czy zażalenia nie wynika także, aby skarżący - jako adresat przesyłki - wszczynał w związku z powyższym procedurę reklamacyjną w Poczcie Polskiej. Za znajdującej się natomiast w aktach sprawy, nieodebranej przez skarżącego przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję wynika, że była ona prawidłowo, dwukrotnie awizowana.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że powołane przez stronę okoliczności nie wskazują na to, że niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia przy dochowaniu najwyższej staranności.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.