Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w sprawie ze skargi G. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB) z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że G. W. wniósł do WSA w Warszawie skargę na postanowienie MWINB z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego przez skarżącego na postanowienie PINB dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], zobowiązujące G. W. do wpłacenia w terminie 14 dni zaliczki w wysokości 8.000 zł na poczet wykonania zastępczego ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w Warszawie przy ul. [...] (obowiązek wynikający z postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]).
Pismem z dnia 31 marca 2015 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia PINB dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest doktorantem studiów dziennych i nie zarabia, a jedynie pracuje na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w ramach pensum (bezpłatne godziny). Żona skarżącego poszukuje pracy – została zwolniona z pracy z okresem wypowiedzenia do końca kwietnia 2015 r. Skarżący dodał, że jest w trakcie rozwodu, a w zabezpieczeniu powództwa żony już teraz musi uiszczać alimenty na podstawie postanowienia Sądu.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał w żaden sposób powiązania pomiędzy wykonaniem postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. a jego sytuacją majątkową, nie poparł podnoszonych okoliczności stosownymi twierdzeniami ani też dokumentami dotyczącymi wysokości dochodów i wydatków skarżącego. Sądowi I instancji nie była znana z urzędu sytuacja majątkowa skarżącego, nie wynika ona także z akt sprawy. W tej sytuacji sąd wojewódzki uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż wykonanie postanowienia organu I instancji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zażaleniem G. W. zaskarżył ww. postanowienie w całości, wnosząc o jego zmianę.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niesłusznym przyjęciu braku istnienia przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania postanowienia PINB dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r., podczas gdy sytuacja majątkowa skarżącego, a przede wszystkim brak stałego źródła dochodu i obowiązek alimentacji na zabezpieczenie powództwa rozwodowego dowodzą temu, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów uiszczenia zaliczki w wymaganej kwocie, a zatem istnieje ryzyko wyrządzenia w jego majątku znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że pojęcie wykonania użyte przez ustawodawcę w art. 61 Ppsa należy odnosić do wszelkich aktów i czynności poddanych kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. W ocenie Sądu rozpatrując skargę postanowienie MWINB z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia można w ramach art. 61 § 3 Ppsa objąć skarżącego ochroną tymczasową w zakresie wykonywania postanowienia wydanego w I instancji. Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, nie stoi na przeszkodzie, aby w przypadku wniesienia skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia (wydane w trybie art. 262 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej K.p.a.), sąd administracyjny udzielił ochrony tymczasowej przed wykonywaniem decyzji organu I instancji.
Innymi słowy wstrzymanie wykonania w drodze stosowania normy art. 61 § 3 Ppsa rozstrzygnięcia administracyjnego (decyzji lub postanowienia) nie jest uwarunkowane tym, aby postanowienia sądu I i II instancji w zakresie udzielenia ochrony tymczasowej ograniczały się do orzeczenia organu wydanego w II instancji. Brzmienie zdania 3 art. 61 § 3 Ppsa odnoszące się do zakresu przedmiotowego udzielenia ochrony tymczasowej wzmacnia takie stanowisko, gdyż decyzja lub postanowienie organu I instancji np. postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, mieści się w pojęciu aktu wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy.
Tym samym, nie musi być wcale tak jak to podnosi sąd I instancji, przytaczając stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że "dopiero jednak, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także aktów wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, co obejmuje także decyzję lub postanowienie wydane w I instancji".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie G. W. w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji wskazał, że nałożenie obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego w wysokości 8.000 zł, a następnie jego wyegzekwowanie, może pozbawić go środków niezbędnych do utrzymania. Wykonanie zastępcze nałożonego na skarżącego obowiązku doprowadzi również do znacznego utrudnienia obowiązku alimentacyjnego na zabezpieczenie powództwa rozwodowego, a zatem istnieje ryzyko wyrządzenia w jego majątku znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W tym stanie rzeczy przyjąć należało, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 Ppsa.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.