Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 157/14.
W dniu 10 lutego 2015 r. skarżąca wniosła zażalenie, które Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Na powyższe postanowienie D. W. wniosła w dniu 21 maja 2015 r. zażalenie, które zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. z powodu nieuiszczenia wymaganego wpisu. D.W. wniosła w dniu 14 marca 2016 r. zażalenie, które Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 2 czerwca 2016 r. z uwagi na nienadesłanie wymaganych odpisów zażalenia.
Także postanowienie z dnia 2 czerwca 2016 r. zostało zakwestionowane przez skarżącą, która wniosła zażalenie dołączając dwa jego odpisy. Skarżąca, wezwana do usunięcia braków formalnych zażalenia, nie uzupełniła tych braków w zakreślonym terminie, w związku z czym postanowieniem Sądu z dnia 10 października 2016 r. zażalenie to zostało odrzucone.
Na postanowienie z dnia 10 października 2016 r. skarżąca także wniosła zażalenie, zawarte w piśmie z dnia 7 listopada 2016 r., które zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. z powodu nieuiszczenia wymaganego wpisu.
Skarżąca odebrała postanowienie z dnia 24 kwietnia 2017 r. w dniu 22 maja 2017 r. i w dniu 25 maja 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) wniosła na nie zażalenie zawarte w piśmie procesowym z dnia 24 maja 2017 r. Do akt sprawy skarżąca przesłała jednocześnie jeden odpis zażalenia.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 12 czerwca 2017 r. skarżąca pismem z dnia 14 czerwca 2017 r. została wezwana do usunięcia braków formalnych zażalenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie dwóch egzemplarzy odpis wniesionego zażalenia lub jego dwóch kopii własnoręcznie podpisanych. Wezwanie to przesłane zostało na adres podany w zażaleniu i pod tym adresem doręczone skarżącej w dniu 4 lipca 2017 r. za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 238 akt sąd.). W aktach sądowych brak jest dowodu nadesłania przez skarżącą jakiejkolwiek korespondencji w związku z powyższym wezwaniem.
Sąd wskazał, że stosownie do art. 194 § 3 P.p.s.a., zażalenie winno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Na zasadzie art. 47 § 1 P.p.s.a., do pisma strony, a więc także do zażalenia, należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Z powyższego wynika, że wymagana liczba odpisów jest uzależniona od liczby podmiotów uczestniczących w postępowaniu, którym - co do zasady - odpisy te są doręczane przez sąd zgodnie z zasadą oficjalności. Na tle powyższego przepisu w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Tak samo należy traktować niedołączenie przez stronę odpisów każdego pisma procesowego, w tym również -z mocy art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. - zażalenia.
W niniejszej sprawie, w której poza skarżącą występuje organ - Wojewoda D. oraz uczestnicy: E. S. i Gmina T., wymagane były cztery egzemplarze zażalenia, tj. po jednym dla każdej z wymienionych stron oraz do akt sądowych. Z uwagi na złożenie przez skarżącą trzech egzemplarzy pisma, zażalenie nie spełniało zatem wymogu formalnego określonego w art. 47 § 1 P.p.s.a., co uzasadniało wezwanie skarżącej do nadesłania jednego brakującego odpisu zażalenia. Wezwanie w tym zakresie z dnia 12 czerwca 2017 r., wraz ze wskazaniem terminu oraz rygoru jego niedochowania, zostało doręczone skarżącej w dniu 4 lipca 2017 r., co wynika z adnotacji na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Zakreślony w wezwaniu siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 24 maja 2017 r. rozpoczął zatem bieg w dniu 5 lipca 2017 r. i upłynął z dniem 11 lipca 2017 r. Pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach niewykonania obowiązku wynikającego z wezwania, skarżąca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braków formalnych zażalenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 194 § 3 w związku z art. 47 § 1 P.p.s.a., Sąd odrzucił zażalenie.
Pismem z dnia 10 września 2017 r. D. W. wniosła zażalenie na to postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie D. W. z dnia 10 września 2017 r. zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy wzywanie skarżącej do nadesłania dwóch odpisów zażalenia z dnia 24 maja 2017 r. na postanowienie Sądu z dnia 24 kwietnia 2017 r. - z uwagi na charakter postępowania wpadkowego i przedmiot postępowania sądowego - było dotknięte zbytnim rygoryzmem formalnym. Podkreślenia wymaga, że powołana przez Sąd uchwała NSA z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13 dotyczy jedynie niedołączenia przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi, co stanowi brak formalny skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., a nie odpisów zażalenia.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 7 sierpnia 2017 r. o odrzuceniu zażalenia D. W. z dnia 24 maja 2017 r. i rozpoznał to zażalenie.
Przedmiotem zażalenia z dnia 24 maja 2017 r. było postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu zażalenia D.W. z dnia 7 listopada 2016 r. na postanowienie z dnia 10 października 2016 r. o odrzuceniu zażalenia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 listopada 2016 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 7 listopada 2016 r. w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżąca zakwestionowała to zarządzenie, wnosząc zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OZ 32/17. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 8 lutego 2017 r. skarżąca została poinformowana, w trybie art. 6 P.p.s.a., o wynikającym z zarządzenia z dnia 15 listopada 2016 r. obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia z dnia 7 listopada 2016 r. w terminie 7 dni od otrzymania pisma informującego pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Powyższe pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 2 marca 2017 r. za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 212 akt sądowych). Skarżąca nie uiściła wpisu od zażalenia, w związku z czym Sąd prawidłowo je odrzucił na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Sąd nie podejmie bowiem żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 P.p.s.a.), a zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r. odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie D. W. na to postanowienie.