Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 października 2012 r., VII SA/Wa 2237/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci zastosowania instytucji wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie postępowania egzekucyjnego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią rozstrzygnięcia zawartego w tym akcie. Takim rozstrzygnięciem nie jest postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zaskarżone postanowienie ze względu na swój formalny charakter i zakres nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dotyczy wyłącznie kwestii procesowej, a więc nie rodzi żadnych praw, jak również nie nakłada na stronę obowiązków. Nie podlega zatem ochronie tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania.
W zażaleniu, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wstrzymanie wykonania postanowienia z 29 sierpnia 2012 r. Skarżąca zaznaczyła, że postanowienie będące przedmiotem skargi dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W ocenie skarżącej, brak wstrzymania zaskarżonego postanowienia organu doprowadzi do rozbiórki obiektu a tym samym narazi ją na znaczną szkodę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Co do zasady należy przyjąć, że przesłanki wstrzymania wykonania aktu zachodzą wówczas, gdy istnieje ryzyko, że wykonanie aktu objętego sądową kontrolą spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego, bądź też powrót do stanu poprzedniego związany będzie ze znacznym nakładem sił i środków.
Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że o możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym w wyniku wstrzymania wykonanie tego aktu nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w tym przepisie. "Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje" (por. postanowienie NSA z 8 sierpnia 2012 r., II OZ 669/12).
Z akt administracyjnych wynika, że do skarżącej pismem z 24 lutego 2012 r. skierowano upomnienie. Powołując się na art. 15 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) i wobec upływu terminu do wykonania obowiązku rozbiórki, wezwano do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, które zostanie wszczęte po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, jeżeli skarżąca nie dostosuje się do wezwania.
Jednakże, w niniejszej sprawie nawet uchylenie postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie będzie automatycznie oznaczać stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego z 7 maja 2004 r., czego zdaje się oczekiwać skarżąca. Do momentu zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności (a tym bardziej na etapie postępowania w przedmiocie wszczęcia takiego postępowania) decyzja nakazująca rozbiórkę jest prawomocna (prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 6 kwietnia 2006 r., II SA/Gd 374/05 oddalono skargę na decyzję z 23 marca 2005 r.).
Zatem, niebezpieczeństwo zaistnienia skutków, na które powołuje się skarżąca, nie zachodzi w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia, ponieważ jego uchylenie nie oznacza wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ustanawiającej obowiązek rozbiórki.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.