Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 14 września 2015 r., sygnatura akt II SA/Kr 791/15, odrzucił skargę A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. [...] z [...] lipca 2014 r. i nakazano skarżącemu rozbiórkę ogrodzenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie, w terminie 7 dni, jej braku formalnego poprzez nienadesłanie jednego odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, do uzupełnienia którego skarżący został wezwany pismem z 24 lipca 2015 r. Jak wyjaśnił, nadesłane do Sądu na to wezwanie pismo skarżącego z 11 czerwca 2015 r. było odmiennej treści niż wniesiona do Sądu skarga z 10 czerwca 2015 r., dlatego nie stanowi jej odpisu.
W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka postępowania R. K. podniosła zarzut naruszenia:
- - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na odrzuceniu skargi w sytuacji nieusunięcia przez skarżącego braku formalnego skargi polegającego na niezłożeniu jednego egzemplarza jej odpisu,
- - art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP poprzez pozbawienia skarżącego i popierającego jego stanowisko uczestniczki postępowania prawa do sądu,
- - art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie wynikającej z zasady demokratycznego państwa prawa zasady sprawiedliwości proceduralnej interpretowanej w związku z zasadą zakazu nadmiernego formalizmu w sytuacji, gdy brakujący odpis skargi był przeznaczony dla uczestniczki postępowania – R. K., a skutki jego nieuzupełnienia w terminie w równym stopniu co skarżącego dotyczą jej interesu.
Uzasadniając zażalenie R. K. wyjaśniła, że "pełnomocnik skarżącego omyłkowo przedłożył pismo niestanowiące odpisu skargi, lecz wydruk komputerowy wcześniejszej wersji skargi". Ponadto dodała, że w chwili złożenia zażalenia brakujący odpis skargi został uzupełniony, a więc nie istnieje już powód, by nie nadać skardze dalszego biegu.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji w całości.
W odpowiedzi na zażalenie skarżący poparł stanowisko uczestniczki postępowania zawarte w zażaleniu i wniósł o jego uwzględnienie.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na zarzuty w nim podniesione wyjaśnienia wymaga, że z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że skarga powinna odpowiadać wszelkim wymaganiom, jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać określone warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 p.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, stanowiących o kompletności pisma, przepis art. 47 § 1 p.p.s.a przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Przy czym, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi.
W sprawie bezspornym jest, że na mocy zarządzenia z 14 lipca 2015 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jednego jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Niekwestionowane jest również to, że skarżący wezwania tego nie wykonał w sposób prawidłowy, co przyznaje także uczestniczka postępowania R. K. twierdząc, że pełnomocnik skarżącego "omyłkowo przedłożył pismo niestanowiące odpisu skargi, lecz wydruk komputerowy wcześniejszej wersji skargi". Zatem Sąd pierwszej instancji po pierwsze, prawidłowo przyjął, że nie złożono odpisu skargi, po drugie, prawidłowo uznał, że niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, odpisu skargi, uzasadniało jej odrzucenie, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, przyjął, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd oraz że złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po wyznaczonym terminie, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z wykładni prawa przyjętej w tej uchwale wynika zatem, że żadnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie nie ma fakt, iż skarżący po upływie terminu do usunięcia braku formalnego złożył prawidłowy odpis skargi.
Wbrew zarzutom zażalenia, nie doszło też do naruszenia powołanych w nim przepisów Konstytucji RP. Sądy orzekają bowiem na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi o zamknięciu skarżącym drogi rozpoznania ich sprawy przed sądem. Wręcz przeciwnie, umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa, lecz w ramach określonej procedury (powołana już uchwała z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13). Celem zatem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie jest ograniczenie prawa do sądu, lecz jedynie zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się wymogom sprawności postępowania sądowego.
Strona skarżąca wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci nadesłania jej odpisu, winna wykonać wezwanie, by ustrzec się od konsekwencji wynikających z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niewykonanie wezwania, skutkujące odrzuceniem skargi, nie oznacza zatem ograniczenia tak skarżącemu, jak i uczestnikom postępowania, prawa do sądu.
Z tych samym powodów nie można też twierdzić, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest przejawem nadmiernego formalizmu. Wymogi formalne związane z obowiązkiem dołączenia do skargi jej odpisów są celowe, zaś związane z tym obowiązki nie są nadmiernie uciążliwe.
Mając to na uwadze NSA uznał, że zażalenie jest pozbawione usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., je oddalił.