Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 309/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] października 2016 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono spółce [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem podziemnym oraz rozbiórkę budynków gospodarczych przy ul. [...].
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze do WSA we Wrocławiu pełnomocnik [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ale także o wstrzymanie jej wykonania i wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Na uzasadnienie tego wniosku podano, że wykonanie decyzji pociąga za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto w skardze omówiono zarzuty skarżącej wobec zaskarżonej decyzji i na s. 18 wskazano, że planowana inwestycja spowoduje ograniczenie możliwości zagospodarowania działki należącej do strony skarżącej, a także zagrożenia dla bezpieczeństwa mieszkańców oraz uniemożliwi stworzenie placu zabaw.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona skarżąca we wniosku w zasadzie nie podała żadnych przekonujących argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie uzasadniono też, że realizacja spornej inwestycji może być takim trudnym do odwrócenia skutkiem, przed którego wystąpieniem należy ochronić stronę skarżącą wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji, bowiem ograniczenia w sposobie użytkowania nieruchomości skarżącej, jak niemożność lokalizacji placu zabaw, miały charakter hipotetyczny. Zatem sąd wojewódzki doszedł do przekonania, że skarżąca nie podała w istocie okoliczności uprawdopodabniających konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...], zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności:
- - art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; aktualnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; "Ppsa") poprzez niezasadna, w ocenie skarżącej, odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sytuacji, kiedy zaszły ku temu przesłanki, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w majątku skarżącej, polegające m.in. na tym, co wskazano w uzasadnieniu skargi i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organów I i II instancji – m. in. na stronach 18, 19 i 20, tj.:
- a) obsługa komunikacyjna inwestycji ma się odbywać kosztem zaboru terenu skarżącej Wspólnoty, co spowoduje konieczność likwidacji ogrodzenia, bram, dróg dojazdowych, ok. 20 miejsc parkingowych, wiat śmietnikowych i terenów biologicznie czynnych – jest to zatem skutek dla skarżącej nieodwracalny,
- b) skarżąca nie ma innej możliwości, aby zapewnić zaspokojenie swoich własnych komunikacyjnych i parkingowych potrzeb, nie ma w okolicy działek do kupienia, nie ma innych miejsc, gdzie można by parkować, a nadto Wspólnoty i tak nie stać na zakup i organizowanie parkingu od podstaw w innym miejscu – skutek nieodwracalny,
- c) skarżąca nie ma szans na to, aby uzyskać za działkę, obecnie drogową, a wcześniej budowlaną, cenę, która pozwoliłaby jej na zakup innej działki, nawet, gdyby takowa znajdowała się w okolicy i budowę na niej parkingu i wiat – znaczna szkoda skarżącej i nieodwracalny skutek.
W związku z powyższym skarżąca wnosi o:
- 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej skargą do WSA decyzji o pozwoleniu na budowę oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ewentualnie ostrożności wnosi o:
- 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W ocenie skarżącej WSA we Wrocławiu pobieżnie i wybiórczo odniósł się do argumentów strony skarżącej uzasadniających "wniosek o przywrócenie terminu" (zapewne skarżącej chodziło o wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organów I i II instancji) i nie rozpoznał ich z uwzględnieniem materiału dowodowego będącego w dyspozycji sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Przy czym możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 Ppsa nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.).
Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zaaprobować stanowisko WSA we Wrocławiu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym strona skarżąca nie uprawdopodobniła w przedmiotowym wniosku konieczności zastosowania w sprawie art. 61 § 3 Ppsa i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wybudowanie obiektu budowlanego nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. Podniesione natomiast w przedmiotowym wniosku argumenty sprowadzają się do wykazania zaistnienia okoliczności, które mogą być przedmiotem oceny dopiero w toku rozpoznawania wniesionej skargi. Uzasadniając przedmiotowy wniosek strona skarżąca podniosła bowiem w istocie merytoryczne zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji. Zarzuty naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie stanowią natomiast przesłanki wstrzymania jej wykonania.
Istotny w niniejszej sprawie jest też fakt, że to inwestor realizując inwestycję na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy decyzja ta jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego podejmuje ryzyko, iż w razie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego zobowiązany będzie do wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem a nawet do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że argumentacja zażalenia odnośnie ograniczenia, czy wręcz uniemożliwienia swobodnego zagospodarowania działki skarżącej odnosi się zaś do oceny legalności samej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to ocena nie może przecież zostać dokonana przez sąd w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2014r., sygn. akt II OZ 507/14, LEX Nr 1562137). Dodatkowym argumentem na rzecz trafności stanowiska sądu wojewódzkiego jest i to, że pozwolenie na budowę odnosi się do budowy budynku mieszkalnego z garażem podziemnym oraz rozbiórki budynków gospodarczych, przewidzianym do realizacji na działkach nr [...] oraz [...] przy ul. [...], zaś kwestia obsługi komunikacyjnej została wyłączona do odrębnego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.