Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił sprzeciw D. i M.W. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 24 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 886/11 w przedmiocie przyznania radcy prawnemu J.K. opłaty za zastępstwo prawne w sprawie ze skargi D. i M.W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 176/04.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, ze postanowieniem z dnia 24 września 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał radcy prawnemu J..K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu opłatę za zastępstwo prawne w wysokości 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy).
Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 września 2012 r.
Pismem złożonym w dniu 6 listopada 2012 r. zatytułowanym "zażalenie" D. i M.W. zaskarżyli opisane postanowienie, wskazując, że "jeszcze w lipcu 2012 r. cofnęli pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu Jarosławowi Krzanowi, ponieważ nie byli zadowoleni z jego pracy".
W ocenie Sądu I instancji, pismo skarżących należało zakwalifikować jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Sprzeciw ten podlegał odrzuceniu, ponieważ jego wniesienie było niedopuszczalne.
Sąd I instancji wyjaśnił, że sprzeciw od postanowienia referendarza wydanego w przedmiocie przyznania fachowemu pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków przysługuje wyłącznie temu pełnomocnikowi, tj. adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu. Sąd I instancji podkreślił, że sprawa o ustalenie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w ramach przyznanego i skonsumowanego prawa pomocy jest sprawą pomiędzy tymże pełnomocnikiem a Sądem, który przyznaje należne wynagrodzenie od Skarbu Państwa. Tylko zatem konkretny pełnomocnik, niezadowolony z przyznanego mu postanowieniem wynagrodzenia, może składać od niego sprzeciw, natomiast taki środek nie przysługuje skarżącemu, na rzecz którego działał profesjonalny pełnomocnik.
Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Wnieśli o uchylenie postanowienia i jego zmianę uznając, że rozstrzygnięcie to jest niesprawiedliwe, a także narusza ich prawa materialne, prawo własności oraz interes społeczny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a."), od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia.
Stosownie do art. 250 p.p.s.a., wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia jest rozpoznawany przez sąd lub referendarza z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), przy czym, zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, koszty pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ponosi Skarb Państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.), koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa.
Zatem ustalenie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu ramach przyznanego i wykonanego prawa pomocy jest tzw. postępowaniem wpadkowym (ubocznym, incydentalnym). W ramach tego postępowania sąd przyznaje takiemu pełnomocnikowi wynagrodzenie z własnych środków finansowych. Środek procesowy jakim jest sprzeciw na postanowienie referendarza przysługuje tylko adwokatowi będącemu jedyną stroną wskazanego postępowania wpadkowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 946/08 oraz z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 939/08).
Oznacza to, że skarżący nie są uprawnieni do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu adwokatowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Trafnie zatem Sąd I instancji odrzucił sprzeciw jako niedopuszczalny.
Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.