Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 705/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A.... P. P. I. S.A. sp. k-a w W., zw. dalej spółką lub skarżącą, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B., zw. dalej SKO lub Kolegium, z dnia 13 maja 2015 r. w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew.
W motywach rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem z dnia 7 września 2015 r. skarżąca została wezwana do wskazania i wykazania okoliczności powodujących, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki w terminie 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, że już sama wysokość naliczonej opłaty przemawia za przyjęciem, że ewentualna jej zapłata spowoduje znaczna szkodę dla skarżącej oraz wskazała na wadliwość zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym sąd pierwszej instancji uznał, że strona składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających zgłoszone żądanie, w szczególności zaś nie przedstawiła rzeczowej argumentacji w celu uprawdopodobnienia, jaka szkoda powstanie w przypadku wykonania decyzji i w czym upatruje nieodwracalność skutków tego aktu. Ewentualne uwzględnienie takiego wniosku strony musi być umotywowane szczególnymi względami, pozwalającymi na odstąpienie od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że na stronie występującej z takim wnioskiem spoczywa obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających słuszność jej żądania, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca ograniczyła się jedynie do swoich oświadczeń w żadnym stopniu ich nie uprawdopodabniając.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniosku.
W zażaleniu spółka podniosła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., przez oddalenie wniosku, pomimo że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenie skarżącej znacznej szkody. W oparciu o tak sformułowany zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia, wskazała że wysokość kary nałożonej zaskarżoną decyzją SKO jest obiektywnie wysoka. W ocenie skarżącej, nie sposób dodatkowymi środkami dowodowymi wykazywać, czy też uprawdopodabniać tej okoliczności. Konieczność zapłaty kary skutkować będzie uszczupleniem majątku skarżącej, co w świetle jej wysokości nie może budzić wątpliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu.
Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa.
W orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku przedsiębiorców wyczerpanie dyspozycji przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. może nastąpić, gdy wykonanie decyzji może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników. Skarżąca jednak ani we wniosku, ani w zażaleniu nie podejmuje nawet próby wskazania na jakiekolwiek skutki decyzji, które spełniałyby przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Znajdujące się w zażaleniu ogólnikowe argumenty dotyczące wysokości nałożonej kary (np. "wysokość kary (...) jest obiektywnie wysoka", lub "zapłata tej kwoty skutkować będzie uszczupleniem majątku") nie wypełniają dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie potencjalnie istotne mogłoby być chociażby przedstawienie aktualnego rachunku zysków i strat skarżącej, natomiast brak jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o kondycji finansowej spółki uniemożliwia dokonanie oceny wpływu decyzji na jej rzeczywistą i najbardziej aktualną sytuację.
Podnieść należy, że instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ma charakter wyjątkowy, a jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku, niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim przypadku chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), co do której nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z sądem pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie zabrakło prawidłowego uzasadnienia wniosku, które powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Tym samym, zdaniem sądu, spółka nie wykazała przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 2 kwietnia 2014, sygn. akt II OSK 771/14, z dnia 7 lutego 2012, sygn. akt II OZ 54/12, 8 maja 2015, sygn. akt II OZ 401/15).
Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.
- - ---------------------- 1