Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga J. W. oraz R. W. na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 Nr [...] o uchyleniu decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] znak: [...] o odmowie wydania nakazu wstrzymania użytkowania odcinka autostrady A-4 Zgorzelec – Krzyżowa od 00+000 do 51+400 i umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji.
Następnie Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 220 § 1 i 3 w związku z art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), wezwał skarżących J. W. i R. W., do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 złotych na mocy § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193), wskazując, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli J. W. i R. W.i, którzy domagając się jego uchylenia, podnieśli, iż jest ono niezgodne z art. 214 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie skarżący wskazali, że przedmiotem skargi jest użytkowanie autostrady A-4 na odcinku Zgorzelec – Krzyżowa z naruszeniem przepisów ochrony środowiska, dlatego w myśl § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stały wpis sądowy powinien zostać ustalony na kwotę 200 zł.
Ponadto, zwrócili uwagę na fakt, iż są właścicielami nieruchomości, których dotyczy ta sama decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wywodząc stąd swoje materialne współuczestnictwo w sprawie sądowoadministracyjnej. W ich ocenie uprawnienia i obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, a zatem skarga powinna podlegać jednej (solidarnej) opłacie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 214 § 1 ustawy – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Wynikająca z art. 214 § 2 tej ustawy zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601).
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r.
Nr [...]o uchyleniu decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] znak: [...] o odmowie wydania nakazu wstrzymania użytkowania odcinka autostrady A-4 Zgorzelec – Krzyżowa od 00+000 do 51+400 i umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji. Należy podkreślić, że J.W. jako właściciel 12 działek, a R. W. jako właściciel 5 działek, posadowionych w sąsiedztwie autostrady A-4 Zgorzelec – Krzyżowa od km 00+000 do km 51+400, zarzucili oparcie w/w decyzji na błędnej podstawie faktycznej oraz niewłaściwe zastosowanie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006, Nr 156, 1118 ze zm.).
Jak wynika z akt sprawy wymienione działki nie stanowią jednak ich wspólnej własności. Nieruchomości te są bowiem przedmiotem indywidualnej własności każdego ze skarżących. Prawa i obowiązki skarżących nie są zatem wspólne.
W ocenie Sądu taka sytuacja miałaby miejsce jedynie wówczas, gdyby wynikały one z tego samego tytułu prawnego np. z tytułu współwłasności (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Wyd..IV, Warszawa 2010). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, czym innym jest bowiem podobieństwo sytuacji faktycznej i prawnej skarżących, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie. Jedną opłatę wnosi się wówczas, gdy współuczestnictwo oparte jest na tym samym, a nie takim samym prawie.
W związku powyższym wskazać należy, że w niniejszej sprawie po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, jednak ma ono charakter formalny. Taki rodzaj współuczestnictwa nie został objęty regulacją art. 214 § 2 P.p.s.a. dlatego też każdy ze skarżących jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Nie ma znaczenia bowiem okoliczność, iż skarżący wnieśli skargę w jednym piśmie. Bez względu na to skarga ta powinna być traktowana jako odrębna skarga skarżących pomimo tego, iż służy ich wspólnym celom i odnosi się do tej samej decyzji. Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków w rozumieniu art. 214 § 2 P.p.s.a. Każdy z właścicieli reprezentuje bowiem, swój własny interes prawny chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. II OZ 370/08 nr LEX 479096).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego J. W. i R. W., nie zostali zatem prawidłowo wezwani do uiszczenia opłaty wpisu sądowego.
W odniesieniu natomiast do podniesionego w zażaleniu naruszenia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazać należy, iż stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia, wpis w sprawach z zakresu budownictwa i architektury, ma charakter stały i wynosi 500 zł. Natomiast o rodzaju wpisu sądowego decyduje w zasadzie charakter sprawy w której wniesiono skargę, a dokładnie przedmiot skargi, a wiec rozstrzygnięcie organu.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, której rozstrzygnięcie dotyczyło prawidłowości zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 66 ustawy – Prawo budowlane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zatem przyjąć, iż niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu budownictwa i architektury, a zaskarżone zarządzenie należy uznać w tym zakresie za prawidłowe.
Należy podkreślić, że pomimo, iż w zaskarżonym zarządzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie błędnie wezwano skarżących do uiszczenia solidarnego wpisu sądowego, jednak nie prowadzi to do uwzględnienia zażalenia z uwagi na ustanowiony w art. 134 § 2 P.p.s.a. zakaz reformationis in peius, czyli zakaz pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego w stosunku do ustalonej w zaskarżonym akcie lub czynności. Zgodnie ze stanowiskiem jakie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt. II OZ 1018/09, w sytuacji, gdyby Sąd uwzględnił zażalenie na powyższe zarządzenie naruszyłby zakaz reformationis in peius.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 134 § 2 w związku z art. 184, art. 193, 198 i art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.