Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1415/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uznał, że uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody są wystarczające aby był on wstanie samodzielnie ponieść koszty postępowania. Poniesienie tych kosztów, zdaniem Sądu, nie spowoduje utraty płynności finansowej wnioskodawcy ani nie przyczyni się do powstania uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W zażaleniu zarzucono powyższemu postanowieniu naruszenie art. 246 § 2 P.p.s.a. Podkreślono, że Sąd powinien przy ocenie stanu finansowego strony brać pod uwagę jego możliwości finansowe w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest zatem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że w jego gospodarstwie domowym osiągany jest miesięczny dochód w wysokości [...] PLN. Posiada on również kilka nieruchomości. Ponadto skarżącego w sprawie reprezentuje profesjonalny pełnomocnik z wyboru.
W tej sytuacji nie można stwierdzić, że skarżący jest osobą o niskim dochodzie, w trudnej sytuacji materialnej, nie mającą możliwości zgromadzenia środków potrzebnych do opłacenia kosztów sądowych. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść ciążących na nim kosztów postępowania sądowego. Również w rozpatrywanym zażaleniu nie podniesiono żadnych dodatkowych okoliczności potwierdzających, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.