Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 314/16 odrzucił skargę J. Z. i P. Z. (dalej skarżący) na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych. Powodem odrzucenia tej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) było ustalenie, że skarga została wniesiona po terminie do tego przewidzianym a to ze względu na złożenie skargi bezpośrednio w Sądzie zamiast za pośrednictwem organu, którego postanowienie stanowiło przedmiot zaskarżenia.
Sąd wyjaśnił, że w takiej sytuacji sąd ma obowiązek przekazać skargę do organu właściwego. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi określonego w art. 53 § 1 - 3 P.p.s.a. decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd do właściwego organu. Skoro skarga na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r. została doręczona skarżącym w dniu 19 kwietnia 2016 r., to termin do wniesienia skargi upływał 19 maja 2016 r. Wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu w dniu 24 maja 2016 r. (19 maja 2016 r. data stempla pocztowego) spowodowało, że skarga została przekazana do właściwego organu pismem Sądu w dniu 1 czerwca 2016 r. a zatem po upływie terminu do jej wniesienia. W tych okolicznościach skargę wniesioną po terminie należało odrzucić. Sąd zauważył, że wraz ze skargą nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący domagając się jego uchylenia. Jednocześnie wskazali, że wystąpili o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r., który nadesłali w załączeniu. Podnieśli, że nie zawinili błędnie adresując kopertę. Podkreślili, że treść postanowienia organu II instancji jest niezgodna ze stanem rzeczywistym co skłoniło ich do jego zaskarżenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że z akt sprawy wynika i nie jest przez skarżących podważana okoliczność, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku należycie pouczył ich o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zostali jednoznacznie pouczeni, że w przypadku uznania przez nich, że postanowienie jest niezgodne z prawem przysługuje im prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, stosowanie do treści art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 P.p.s.a., w terminie 30 dni od jej doręczenia. Tej treści pouczenie zostało zawarte w zaskarżonym postanowieniu Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...].
Skarżący potwierdzają ten fakt wskazując w nagłówku skargi, że jest ona wnoszona za pośrednictwem ww. organu. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zostali właściwie pouczeni o swoich obowiązkach i przysługujących trybach zaskarżenia postanowienia oraz warunkach formalnych skutecznego wniesienia skargi. Po drugie, skarga dotyczyła postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., a zatem powinna zostać wniesiona za pośrednictwem tego organu. Natomiast skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W takiej sytuacji powtórzyć należy, że zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem orzecznictwa, w takich przypadkach termin jest zachowany jedynie w wtedy, gdy sąd prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1987 r. sygn. akt III CZP 33/87, postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 651/08).
W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 19 maja 2016 r., zaś przekazanie skargi do organu nadzoru przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło w dniu 1 czerwca 2016 r. Niewątpliwie więc złożoną w tym terminie skargę należało uznać za wniesioną po terminie i jako taką na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. odrzucić.
Kwestia błędu skarżących w zaadresowaniu przesyłki zawierającej skargę nie zmienia oceny, że termin do wniesienia skargi nie został dochowany. Okoliczność ta może co najwyżej stanowić przedmiot oceny wniosku o przywrócenie terminu. Zauważyć trzeba, że skoro taki wniosek został złożony okoliczność błędu zostanie wzięta pod uwagę przez Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek w odrębnym od niniejszego postępowaniu wpadkowym. Oczywiście uwzględnienie tego wniosku będzie możliwe gdy zostały zachowane wymogi wskazane w art. 86 i 87 P.p.s.a. To jednak nie mogło być przedmiotem oceny NSA, który badał zasadność wydania postanowienia o odrzuceniu skargi.
Wskazać należy, iż w P.p.s.a. nie został przewidziany szczególny tryb postępowania w przypadku wniesienia środka zaskarżenia na akt administracyjny bezpośrednio do sądu administracyjnego. Tego typu sytuację, tak jak w rozpoznawanej sprawie, należy oceniać w świetle wskazanych przepisów P.p.s.a. Ich wykładnia językowa i systemowa nie sprawia trudności, gdyż moment wniesienia środka zaskarżenia został przez ustawodawcę utożsamiony z chwilą oddania pisma w urzędzie pocztowym, będącego formą doręczenia dla takiego środka zaskarżenia. Jednakże, aby to oddanie pisma w urzędzie pocztowym odniosło skutek procesowy kluczowe jest spełnienie wymogu wskazanego w art. 54 § 1 P.p.s.a., czyli zaadresowanie go do organu administracji, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przyjęcie odmiennej wykładni czyniłoby zbyteczną i nieefektywną normę prawną zawartą w art. 54 § 3 P.p.s.a., regulującą instytucję samokontroli organu administracyjnego, a temu stoją na przeszkodzie dyrektywy wykładni systemowej - per non est - oraz wykładni funkcjonalnej - zasada efektywności prawa.
W rezultacie, w przypadku zaadresowania przesyłki zawierającej skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien przekazać ją właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania skargi przez sąd na adres organu administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3331/15).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.