Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 12 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 745/16 odrzucił skargę J. H. (dalej jako skarżący) na uchwałę Rady Gminy Suszec z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Sąd wskazał, że skarżący składając przedmiotową skargę nie dotrzymał terminu wynikającego z art. 53 § 2 P.p.s.a, który zgodnie z uchwałą NSA podjętą w składzie siedmiu sędziów z 2 kwietnia 2007 r.(sygn. akt II OPS 2/07 ONSAiWSA z 2007 r. Nr 3, poz.
60) znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Uchwała ta rozstrzyga kwestie związane z terminem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy i stosownie do art. 269 § 1 P.p.s.a. wiąże sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy skarga na uchwałę Rady Gminy Suszec została wniesiona po terminie bowiem organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uchwałą z dnia 28 kwietnia 2016 r., która została doręczona skarżącemu w dniu 23 maja 2016 r., a zatem po upływie terminu sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Z tego względu należało uznać, że termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi nie został przerwany i nie rozpoczął bieg termin trzydziestu dni liczony od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie. Skoro zatem termin sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa upłynął w dniu 13 maja 2016 r., to uznać należało, że skarga z dnia 22 czerwca 2016 r. została wniesiona z uchybieniem terminu.
W tych okolicznościach Sąd I instancji uznając wniesioną skargę za spóźnioną odrzucił ją w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego, Sąd orzekł stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Zaskarżając je w całości na zasadzie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił obrazę prawa materialnego, a to przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446, dalej jako u.s.g.), poprzez jego nieprawidłową wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie tj. przez uznanie przez WSA, iż bezskuteczność wezwania polega na udzieleniu odpowiedzi przez organ po upłynięciu określonego terminu, kiedy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, iż bezskuteczność wezwania polega na odpowiedzi odmawiającej uwzględnienia żądań zawartych w wezwaniu.
Zarzucono też naruszenie przepisów postępowania, które miało decydujący wpływ na treść wydanego postanowienia, a to przepisu art. 53 § 2 P.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do uznania wystosowanego przez skarżącego środka zaskarżenia za wniesiony po terminie, podczas gdy dokonanie prawidłowej wykładni powołanego przepisu skutkować powinno uznaniem skargi za wniesioną w terminie, a przez to przyjęcie jej do rozpoznania przez WSA.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach a nadto zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego twierdził, iż określenie "bezskuteczny" użyte w sformułowaniu "po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia" z art. 101 ust. 1 u.s.g. zgodnie z definicją Słownika języka polskiego PWN należy rozumieć jako "nie przynoszący rezultatu", a zatem taki, który przejawia się w odpowiedzi negatywnej na złożone wezwanie. Skoro odpowiedź organu na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa w niniejszej sprawie miała postać odpowiedzi odmownej, co do żądań skarżącego, zatem po tak bezskutecznym wezwaniu skarżący nabył prawo do podjęcia kolejnych kroków służących dochodzeniu swoich praw, a to przez złożenie skargi do sądu administracyjnego. Prawo takie daje mu art. 101 ust. 1 u.s.g.
Podkreślono autonomiczny charakter art. 101 ust. 1 u.s.g. wobec art. 53 § 2 P.p.s.a. W ocenie pełnomocnika skarżącego łączenie przez WSA tego ostatniego przepisu z art. 101 ust. 1 u.s.g. było niesłuszne. Nieuzasadnione jest także założenie, że termin "bezskuteczności" wezwania interpretować należy także jako przekroczenie przez organ terminu na wystosowanie odpowiedzi na wezwanie tj. terminu sześćdziesięciu dni liczonego od dnia doręczenia wezwania organowi. Przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Według pełnomocnika skarżącego w rozpatrywanej sprawie zastosowanie powinien znaleźć 30 dniowy termin do wniesienia skargi albowiem organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - doręczona w dniu 23 maja 2016 r. Zatem skarga wniesiona 22 czerwca 2016 r. w terminie 30 dni została wniesiona w terminie. Termin sześćdziesięciodniowy ma zastosowanie, jeśli organ w ogóle nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nie ma znaczenia czy organ ustosunkował się do wezwania skarżącego w czasie 60-ciu dni, czy termin ten przekroczył, bowiem termin do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego naruszający interesy skarżącego, które to naruszenie nie zostało usunięte przez organ nalicza się zawsze od dnia doręczenia odpowiedzi skarżącemu. przez organ. Występowanie ze skargą przed otrzymaniem odpowiedzi organu powodowałoby przedwczesne wszczynanie postępowania sądowego, a zatem generowałoby dodatkowe, niepotrzebne koszty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił wniesioną w tej sprawie skargę, albowiem uznał, iż skarga ta została wniesiona po terminie, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a.. Powyższy pogląd Sądu należy podzielić.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa skarga została wniesiona na uchwałę Rady Gminy Suszec z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która jest aktem organów samorządu gminnego. W przypadku uznania, że uchwałą został naruszony interes prawny lub uprawnienie danego podmiotu, podmiot ten może stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. wystąpić do sądu administracyjnego ze skargą uprzednio wzywając organ gminy do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z uchwałą NSA podjętą w składzie siedmiu sędziów z 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07 ONSAiWSA z 2007 r. Nr 3, poz.
60) art. 53 § 2 P.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podkreślić należy, że uchwała ta stosownie do art. 269 § 1 P.p.s.a. wiąże sąd rozpoznający sprawę, w której rozstrzygana jest kwestia obliczania terminu wniesienia skargi na uchwałę rady gminy. Wobec powyższego wyrażony w niej pogląd przesądza o kierunku interpretacji ww. przepisów.
W uchwale tej jasno wskazano, że terminy do wniesienia skargi zostały powiązane z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Norma art. 53 § 2 P.p.s.a. przewiduje dwa terminy do wniesienia skargi – pierwszy to termin 30 dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, a drugi – to termin 60 dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania.
W niniejszej sprawie, co jest niesporne, Rada Gminy Suszec została wezwana do usunięcia naruszenia prawa przedmiotową uchwałą wezwaniem z dnia 9 marca 2016 r. (wpływ do organu 14 marca 2016 r.). Udzieliła odpowiedzi na wezwanie podejmując stosowną uchwałę na sesji w dniu 28 kwietnia 2016 r. jednak odpis tej uchwały został doręczony pełnomocnikowi skarżącego dopiero w dniu 23 maja 2016 r.
Wbrew temu co stara się wywieść pełnomocnik skarżącego w okolicznościach sprawy zastosowanie znajduje termin 60 dni od złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Stan bezskutecznego wezwania do naruszenia prawa, który wskazuje art. 101 ust. 1 u.s.g., to nie tylko sytuacja, kiedy organ nie udziela w ogóle odpowiedzi na wezwanie. Za bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy uznać także stan, kiedy organ zobowiązany do ustosunkowania się do wezwania w terminie ogólnie przewidzianym do załatwienia sprawy (art. 35 K.p.a.) tego nie czyni lub czyni to po tym terminie. Pogląd, że tylko brak odpowiedzi lub odpowiedź negatywna stanowi o bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest niezasadny.
Skarżący od początku wszczęcia postępowania powinien wiedzieć, jakie działania i w jakich terminach może podjąć by jego sprawa została rozpatrzona. Przepis art. 53 § 2 wyraźnie wskazuje, że kiedy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie to od doręczenia odpowiedzi strona ma 30 dni na złożenie skargi. W sytuacji jej braku od chwili złożenia wezwania organowi zastosowanie ma termin 60 dni na złożenie skargi. Wówczas skarżący musi kontrolować bieg tego terminu i przed jego upływem złożyć skargę. Jeśli organ udzieli odpowiedzi na wezwanie a skarżący uprzedzi to złożeniem skargi to nie powoduje to uznania takiej skargi za przedwczesną w sytuacji kiedy odpowiedź jest negatywna (tak w ww. uchwale NSA z 2 kwietnia 2007 r.). Natomiast w przypadku odpowiedzi pozytywnej uruchamia się dla skarżącego dodatkowy termin 30 dni na złożenie skargi.
Twierdzenia zażalenia jakoby art. 53 § 2 P.p.s.a. nie miał zastosowania przy składaniu skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g są niezasadne. Powołana wyżej uchwała nadal obowiązuje i wyrażony w niej pogląd nie został dotychczas podważony zatem wyznacza ona kierunek obowiązującej wykładni ww. przepisów i organy oraz sądy są obowiązane ją uwzględniać w stosowaniu prawa.
To, że pełnomocnik skarżącego nie zgadza się z panującą wykładnią przepisów nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Tym samym należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał art. 53 § 2 P.p.s.a. w szczególności termin 60 dni na złożenia skargi. Skoro skarga ta, jak wynika z akt sprawy, nie wpłynęła w tym terminie należało ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co Sąd I instancji uczynił.
Uznać zatem należało, że argumentacja zażalenia nie doprowadziła do podważenia zasadności zaskarżonego postanowienia. Tym samym odpadły podstawy do jego uchylenia i zażalenie okazało się bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.