Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1258/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T. C. i W. C. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że T. C. i W. C. wnieśli skargę na decyzję WINB z dnia 19 września 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Po rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r., na której T. C., zw. dalej skarżącym, stawił się osobiście, wyrokiem z tego samego dnia Sąd skargę oddalił. 31 maja 2015 r. skarżący wniósł do Sądu pismo zatytułowane "odwołanie", w którym wskazał, że odwołuje się od wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 27 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1258/14 oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną, osobiście sporządzoną przez skarżącego. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. zwolniono skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.
Pismem z dnia 7 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 27 maja 2015 r., a także o sporządzenie uzasadnienia.
Rozpatrując sprawę Sąd I instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd argumentował, że wyrok oddalający skargę został wydany w dniu 27 maja 2015 r., zatem siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływał z dniem 3 czerwca 2015 r. W terminie tym skarżący nie miał ustanowionego pełnomocnika z urzędu, gdyż ten został mu przyznany dopiero postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. Dlatego też wniosek o sporządzenie uzasadnienia skarżący powinien wnieść osobiście. We wskazanym terminie skarżący wniosku takiego jednak nie złożył, pomimo że w doręczonym mu zawiadomieniu o terminie rozprawy został pouczony o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o tym, że zgłoszenie takiego wniosku po upływie terminu jest czynnością bezskuteczną. Ponadto, skarżący osobiście uczestniczył w rozprawie sądowoadmistracyjnej, która odbyła się w dniu 27 maja 2015 r. Z protokołu rozprawy wynika, że po ogłoszeniu wyroku pouczono skarżącego, że pisemne uzasadnienie wyroku jest doręczane na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Zdaniem Sądu I instancji, z przedstawionych wyżej okoliczności wynika, że niedochowanie przez skarżącego terminu było wynikiem braku zachowania szczególnej staranność przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Sądu, złożenie wniosku w odróżnieniu od sporządzenia skargi kasacyjnej nie wymaga udziału profesjonalnego pełnomocnika, poza tym nie jest czynnością skomplikowaną i skarżący mógł to zrobić samodzielnie, czego jednak zaniechał.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego wskazując, że skarżący dosłownie zrozumiał pouczenie Sądu, przyjmując, że z uwagi na etap postępowania musi, bądź wynająć pełnomocnika, bądź domagać się pełnomocnika z urzędu. Nadto, wskazał, że podczas składania wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu biuro podawcze utwierdziło skarżącego w tym rozumowaniu. Zdaniem pełnomocnika, przy takim rozumieniu pouczenia skarżący dochował należytej staranności i przed upływem terminu do zgłoszenia wniosku o uzasadnienie wyroku podjął konieczną w jego rozumieniu czynność prawną i złożył pismo o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik argumentował, że skarżący sądził błędnie, ale nie ze swej winy, że ustanowiony pełnomocnik dokona w jego imieniu wszelkich kroków prawnych. Reasumując pełnomocnik stwierdził, że zaistniała przesłanka braku winy po stronie skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Z kolei art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż ciężar wykazania braku winy spoczywa na stronie, która domaga się przywrócenia terminu i która winna we wniosku wskazać okoliczności uprawdopodabniające brak swojej winy w jego uchybieniu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja skarżącego, dotycząca jego błędnego przekonania, iż wniosek o uzasadnienie zostanie sporządzony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu.
Skarżący o terminie rozprawy został zawiadomiony 4 maja 2015 r. Zawiadomienie o rozprawie zawierało pouczenie o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o skutkach niezłożenia takiego wniosku w terminie. Skarżący zgodnie z zawiadomieniem stawił się na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. o czym świadczy treść protokołu rozprawy. Z treści protokołu wynika, że Przewodniczący pouczył strony działające bez adwokata lub radcy prawnego, iż uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Niezgłoszenie zaś wniosku w terminie powoduje utratę prawa wniesienia skargi kasacyjnej. Pouczył również, że od wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Z protokołu rozprawy nie wynika natomiast, aby skarżący zgłaszał jakiekolwiek uwagi odnośnie niezrozumienia treści pouczenia. Zatem skarżący był dwukrotnie informowany przez Sąd o terminie do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sposobie zaskarżenia niekorzystnego dla niego orzeczenia.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego wskazującej na to, że podczas składania wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu biuro podawcze utwierdziło skarżącego w błędnym rozumowaniu pouczenia Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że jest ona niewiarygodna, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony do Sądu I instancji za pośrednictwem Poczty Polskiej. Przesyłka ta została nadana w dniu 1 czerwca 2015 r. i doręczona do Sądu 2 czerwca 2015 r.
Konkludując, zdaniem Sądu orzekającego, skarżący został w sposób jasny i precyzyjny pouczony, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Pogląd, zgodnie z którym niedostateczne zapoznanie się lub brak zapoznania się z pouczeniem nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenia terminu do dokonania czynności, jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1388/07 oraz z 20 października 2005 r., sygn. akt II OZ 866/05, postanowienie NSA z 22 marca 2012, sygn. akt I OZ 188/12, postanowienie NSA z 7 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 150/13). Pogląd ten podziela także Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu, a zatem nie ma podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.
----------------------- 1