Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 738/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. W. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2013 r., w przedmiocie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, w którym sprzedawane są znicze i kwiaty.
W dniu 8 listopada 2013 r. (data nadania przesyłki pocztowej) skarżąca zwróciła się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Wskazała, że z przyczyn przez nią niezawinionych nie mogła złożyć tego wniosku w terminie, gdyż miała dużo pracy zawodowej, a ponadto pomagała także mamie w opiece nad obłożnie chorym ojcem. Zwróciła także uwagę na specyficzny termin przypadających świąt Wszystkich Świętych.
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W ocenie Sądu, żadna z podanych przez skarżącą okoliczności nie stanowiła przeszkody, której nie mogła ona usunąć. Wykonywanie pracy zawodowej, nawet w okresie zwiększonej jej intensywności, co w niniejszej sprawie związane było z rodzajem prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej (sprzedaż zniczy i kwiatów) i przypadającym w terminie do złożenia wniosku świętem Wszystkich Świętych, nie wyklucza bowiem możliwości terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Staranność co do zachowania terminu do złożenia wskazanego wniosku w przedmiotowej sprawie dotyczącej samowoli budowlanej obiektu, w którym sprzedawane są te znicze i kwiaty powinna być szczególna. Podkreślenia wymaga przy tym, że termin do złożenia tego wniosku w niniejszej sprawie upłynął w dniu 5 listopada 2013 r., a zatem w odstępstwie kilku dni od tego święta.
Także pomoc, jeżeli faktycznie była wykonywana w sprawowaniu opieki nad chorym ojcem nie stanowi przeszkody, której skarżąca nie mogła przezwyciężyć. Jak sama podała, opiekę nad ojcem sprawowała jej mama, a skarżąca jedynie pomagała w tej opiece. Mimo wypełniania tych obowiązków, miała zatem możliwość zachowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej wskazał, że powołane przez skarżącą okoliczności nie są wyłącznymi, które doprowadziły do uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca nie uczestniczyła w rozprawie, nie słyszała treści ogłoszonego orzeczenia, ani nie wiedziała czy i jakiej treści wyrok został wydany. Jest oczywiście prawdą, że doręczone jej powiadomienie o terminie rozprawy zawierało pouczenie. Skarżąca pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, że odpis wyroku wydanego w sprawie zostanie jej doręczony. To uzasadnienie wynikało z tego, że w roku poprzednim uczestniczyła w procesie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 846/12. W sprawie tej w dniu 25 września 2012 r. zapadł wyrok oddalający skargę. Skarżąca nie uczestniczyła w tym postępowaniu, po czym Sąd z urzędu doręczył jej odpis wyroku, który zapadł pod nieobecność strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 października 2013 r. W szczególności zaś należy podzielić ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie co do tego, że okoliczności podane przez skarżącą nie stanowiły przeszkód, których strona nie mogła usunąć.
Skarżąca w przesłanym jej zawiadomieniu o rozprawie została w sposób prawidłowy pouczona, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Nie można więc za usprawiedliwiający powód uchybienia ustawowego terminu uznać błędnego przekonania skarżącej co do treści przepisów postępowania przed sądem administracyjnym w tym zakresie lub praktyki sądowej. Jeżeli zaś skarżąca miała wątpliwości w kwestii trybu sporządzania uzasadnienia wyroku, powinna była zasięgnąć stosownej informacji w sekretariacie Sądu lub w wydziale informacji sądowej. Ponadto wskazać też trzeba, że akta sprawy o sygn. II SA/Ol 846/12, na którą powołuje się pełnomocnik skarżącej, nie potwierdzają jego twierdzenia co do faktu przesłania skarżącej przez Sąd z urzędu sentencji wyroku oddalającego skargę.
W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Z powyższego względu Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.