Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1592/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...] w przedmiocie zobowiązania do doprowadzenia zabytku do poprzedniego stanu, poprzez usunięcie zabudowy podcieni przy lokalu gastronomicznym "[...]" w budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek skarżącej nie został w żaden sposób uzasadniony, w związku z czym należało uznać, że Spółka nie wykazała, iż w wypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może zaistnieć znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła W. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wskazując, że poniosła znaczne koszty wynikające z wykonania przedmiotowej zabudowy podcieni przy ww. lokalu (na co wskazują załączone do niniejszego zażalenia kopie faktur VAT dotyczących wykonania konstrukcji drewnianej zabudowy ogródka oraz wykonania i montażu elementów drewnianych i połaci dachowej). Straty wynikające z konieczności wyzbycia się części mienia i braku możliwości kontynuowania działalności na dotychczasowych zasadach (tj. z wykorzystaniem zabudowanych podcieni budynku) są niemożliwe do odzyskania nawet w obliczu późniejszego uwzględniania skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Egzekwowanie nałożonego obowiązku doprowadziłoby zatem do uszczuplenia składników majątkowych oraz zarobków teraźniejszych i przyszłych skarżącej, zaś ewentualny powrót do stanu poprzedniego będzie możliwy po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, które również obciążą Spółkę. Strona zwróciła nadto uwagę, że pozostawienie zabudowy podcieni - w przypadku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - nie spowoduje żadnego zagrożenia ani dla ludzi ani dla budynku przy ul. [...] w W. Brak ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a. doprowadzi do powstania szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez ewentualne późniejsze pozytywne dla skarżącej rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu powinna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona, jednak sąd administracyjny zasadność jej wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Sąd ma bowiem obowiązek uwzględniać z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu lub czynności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r.; sygn. akt II OZ 1352/06, [w:] CBOSA; red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 499 oraz cyt. tam orzecznictwo i literaturę; M. Bogusz, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, "Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa" 2006, nr 1, s. 12-15).
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do konstatacji, że zażalenie W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja wymaga wstrzymania.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd prawidłowo wskazał, iż składany do sądu administracyjnego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinien zawierać odpowiednie uzasadnienie. Jednakże należy mieć na względzie, że w każdym postępowaniu, również tym toczącym się na skutek wniesionego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, czy też zażalenia, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. W postępowaniu z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, znaczenie ma bowiem rodzaj decyzji oraz analiza akt sprawy.
W przedmiotowej sprawie zaskarżono decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie zobowiązania do doprowadzenia zabytku do poprzedniego stanu, poprzez usunięcie zabudowy podcieni przy lokalu gastronomicznym "[...]" w budynku przy ul. [...] w W. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nakaz rozbiórki - w przedmiotowej sprawie usunięcie zabudowy podcieni przy lokalu gastronomicznym "[...]" w budynku przy ul. [...] w W. (tj. w czterech przęsłach podcieni od strony pl. [...]) - ze swojej istoty, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tego rodzaju sprawach trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. W przedmiotowej sprawie ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym niewątpliwie naraziłoby skarżącą na poniesienie szkody w wysokości kosztów realizacji ponownej budowy takiego obiektu (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II OZ 863/12 [w:] CBOSA).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki art. 61 § 3 P.p.s.a., w związku z czym, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.