Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1014/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2013 r., w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
Sąd ocenił, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jest ona w stanie ponieść ciążące na niej koszty sądowe. Za stanowiskiem takim przemawia osiągany miesięcznie dochód skarżącej i jej syna w kwocie ok. 4600 zł oraz oszczędności zgromadzone na lokacie w kwocie 20 000 zł. Co więcej, skarżąca razem z synem mieszka w 164-metrowym domu. Z powyższego wynika, że skarżąca uzyskuje stały dochód i posiada majątek w postaci nieruchomości oraz oszczędności.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. M. zaskarżając to postanowienie w całości i wniosła o przyznanie jej prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego.
Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy nawet w części. Nie można bowiem przyjąć, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, zwłaszcza, że na obecnym etapie sprowadzają się one do wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji zbadał sytuację materialną strony i poddał ją wszechstronnej analizie.
Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika w sposób jednoznaczny, aby skarżąca nie była w stanie ponieść kosztów postępowania. Oceny tej nie zmienia także to, że zadeklarowany dochód z prowadzonej działalności nie zawsze generuje zysk w takiej wysokości.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero wówczas – gdy tak zgromadzone środki okażą się niewystarczające – może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z taką sytuacją z całą pewnością nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie gdzie skarżąca jak wykazała posiada dom o powierzchni około 160 m2, samochód ciężarowy, oszczędności na kwotę około 20 000 zł, a przede wszystkim stałe źródło dochodów z tytułu umowy o pracę jak również dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez syna skarżącej z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie pozbawi skarżącej konstytucyjnego prawa do sądu, gdyż posiada ona majątek wystarczający na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.