Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r., w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sad stwierdził, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, czy skutkująca koniecznością wydatkowania środków finansowych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Ta sytuacja jednak nie uzasadnia zastosowania automatycznie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Ponadto P. G. (dalej "skarżący") powinien wykazać, poprzez poparcie konkretnymi dokumentami, jakie trudne do odwrócenia skutki bądź znaczną szkodę dla niego wywoła wykonanie zaskarżonego postanowienia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie wykazał jak zapłata 10.000 zł (cena ekspertyzy) przełoży się na jego sytuację finansową.
Sąd zwrócił uwagę, że postanowienie dotyczyło trzech współwłaścicieli budynku, natomiast skarżący nabył udział stanowiący własność tylko jednej z tych osób, zatem nie jest zobowiązany do zapłaty całej kwoty. Ponieważ Sąd nie dostał możliwości oceny sytuacji majątkowej skarżącego, a tym samym nie mógł przychylić się do argumentacji za wstrzymaniem zaskarżonego postanowienia, odmówił jego wstrzymania na mocy art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.)
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że wykonanie zaskarżonego postanowienia narazi jego osobę na znaczną szkodę majątkową. W ocenie skarżącego w przypadku wykonania ekspertyzy, a następnie uwzględnienia skargi może okazać się, że poniósł on niepotrzebny wydatek. Skarżący wskazał, iż wydanie takiej kwoty jest dużym obciążeniem dla jego budżetu domowego, a ponadto wyraził niepewność czy w przypadku konieczności zapłaty wszyscy współwłaściciele zgodnie poniosą koszty ekspertyzy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Na skarżącym ciąży obowiązek udowodnienia, że w sprawie w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu występują przesłanki wynikające z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.
W realiach rozpatrywanej sprawy skutkiem wykonania zaskarżonego postanowienia będzie uzyskanie ekspertyzy stanu technicznego budynku, którego jednym z trzech współwłaścicieli jest skarżący. Zdaniem organów administracji, ekspertyza ta ma być źródłem specjalistycznych informacji, które będą podstawą do dalszego postępowania i rozpatrzenia istoty sprawy.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w istocie wykonanie zaskarżonego postanowienia skutkować będzie koniecznością poniesienia przez skarżącego wydatków związanych ze sporządzeniem przez uprawnioną do tego osobę (rzeczoznawcę) ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku o treści wskazanej w tym postanowieniu. Należy jednak zgodzić się z Sądem I instancji, że obowiązek poniesienia kosztów, nawet wysokich, związanych z wykonaniem aktu administracyjnego sam w sobie nie decyduje o konieczności wstrzymania jego wykonania stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący co prawda skonkretyzował cenę przedmiotowej ekspertyzy (10.000 zł) ale nie wskazał już jakie skutki wywrze jej uiszczenie dla jego sytuacji finansowej.
Sąd nie wie w jakiej kondycji finansowej znajduje się skarżący, jakim majątkiem dysponuje i nie może domyślać się, czy wydatek ww. kwoty może doprowadzić do poniesienia znacznej szkody przez skarżącego. Ponadto, jak już wspomniał Sąd I instancji, skarżący nie jest jedyną osobą, na której spoczywa obowiązek pokrycia kosztów ekspertyzy, bowiem postanowienie zostało wydane w stosunku do trzech współwłaścicieli budynku. Kwestia obawy skarżącego czy każdy z nich będzie ponosił koszty ekspertyzy nie jest przedmiotem do rozważań dla Sądu w postępowaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Abstrahując od powyższych argumentów, należy też wziąć pod uwagę czemu ma służyć ekspertyza techniczna. Zawarty w zaskarżonym postanowieniu nakaz przedłożenia na piśmie oceny rzeczoznawcy został wydany w związku z nieodpowiednim stanem technicznym budynku, w celu zapobieżenia katastrofie budowlanej zagrażającej życiu i zdrowiu osób znajdujących się w pobliżu budynku. Uznać zatem należy, że właśnie wstrzymanie zaskarżonej decyzji mogłoby nieść ryzyko wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia lub wręcz nieodwracalnych skutków, ze względu na choćby potencjalne zagrożenie życia lub zdrowia ludzi spowodowane nienależytym stanem technicznym budynku.
Na końcu podkreślić należy, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek, z którym wiąże się uiszczenie należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Poniesienie kosztów w wyniku wykonania aktu ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu uiszczona należność może podlegać zwrotowi na drodze odrębnego postępowania. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek, z którym wiąże się poniesienie kosztów obowiązana jest udokumentować, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W przedmiotowej sprawie skarżący nie poparł swoich twierdzeń żadnymi dokumentami.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.