Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącemu I. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w swym wniosku skarżący podał, że obecnie utrzymuje się tylko z niewielkiego gospodarstwa rolnego i choruje, w związku z czym złożył wniosek o rentę. Oświadczył ponadto, że posiada dom o powierzchni 95 m2 oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 9,8049 ha fizycznego, tj. 8,19 ha przeliczeniowego. Nadto podał, że posiada oszczędności w wysokości 17.000 zł.
We wniesionym sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący oświadczył, że posiadane oszczędności stanowią odszkodowanie za budowę linii elektroenergetycznej i pieniądze te są mu potrzebne na budowę domu.
Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że posiadane przez skarżącego oszczędności w wysokości 17.000 zł pozwalają na poniesienie przez niego całkowitych kosztów sądowych postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż przyznanie prawa pomocy jest rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, a zatem winno mieć ono wyjątkowe zastosowanie i to tylko w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie pozyskać środków finansowych na prowadzenie postępowania sądowego.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 254 § 1, art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a) orzekł jak w sentencji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył I. M., stwierdzając, że posiadana kwota 17.000 zł przeznaczona jest na remont domu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Stwierdzić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na zgromadzone środki pieniężne, przekraczające wielokrotnie wysokość wymaganego w sprawie wpisu. Podkreślić przy tym również trzeba, iż koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, a ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.