Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w Janowie Lubelskim z dnia [...] lutego 2014 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego konstrukcji murowanej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że na mocy art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.), możliwe jest wstrzymanie zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W dalszych rozważaniach Sąd wyjaśnił, że "granice tej samej sprawy" wyznaczają elementy stanowiące o tożsamości skonkretyzowanego stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wystąpili o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. decyzji z dnia [...] września 2015 r., zatem nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji objętych wnioskiem skarżących. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że nawet w przypadku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie odniósł by on skutku ponieważ decyzja ta nie podlega wykonaniu. Odmowa stwierdzenia nieważności konkretnej decyzji w żaden sposób nie oddziałuje na decyzję o stwierdzenie nieważności której wniesiono. Decyzja pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutek.
Zażalenie od powyższego postanowienia wnieśli M. i W. N. (dalej "skarżący") domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazali, że wnosili o wstrzymanie wykonania decyzji organów administracji I i II instancji, jako decyzji nakładającej na nich obowiązek rozbiórki, która w ich opinii będzie prowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W dalszej argumentacji odnieśli się do wad jakimi, ich zdaniem, obarczone były decyzje organów administracyjnych I i II instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Na skarżącym ciąży obowiązek udowodnienia, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu występują przesłanki wynikające z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe znaczenie dla zakresu stosowania normy z art. 61 § 3 p.p.s.a. ma pojęcie "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, umożliwia wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie w trybie stwierdzenia nieważności. Przeciwny wniosek nie płynie z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. ani z wykładni systemowej, celowościowej czy funkcjonalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie więc z góry przyjął, że w niniejszym postępowaniu nie można wstrzymać wykonania decyzji, której dotyczył wniosek, jeżeli nie złożono wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył aktu wydanego "w granicach tej samej sprawy", gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., dotyczy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w Janowie Lubelskim z dnia [...] lutego 2014 r. nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w J. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy wykonanie decyzji w przedmiocie rozbiórki jeszcze przed rozpoznaniem skargi może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Ocena przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postanowieniu jest zgodna z oceną zaprezentowaną w postanowieniu NSA z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt II OZ 937/16 oraz postanowieniu z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 873/14.