Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1878/14 zastępca Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270, ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wezwał skarżące G. z siedzibą w Katowicach do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Na powyższe zarządzenie skarżące G. z siedzibą w Katowicach wniosło zażalenie.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Towarzystwo w przedmiotowej sprawie reprezentuje interes społeczny, jakim jest ochrona przyrody i działa całkowicie bezinteresownie. Towarzystwo na własny koszt wykonało ocenę stanu zabezpieczeń środowiskowych inwestycji, wyręczając w tym inwestora i organy ochrony przyrody.
Strona skarżąca oświadczyła, że zobowiązania Towarzystwa przekraczają posiadane środki. Działalność Towarzystwa z założenia opiera się wyłącznie na pracy społecznej - jest to praca o charakterze eksperckim, wykonywana bez wynagrodzenia. Jej koszty rzutują na zobowiązania Towarzystwa, czego przejawem są straty finansowe. Jedynym źródłem dochodów są składki członkowskie, nie pokrywające kosztów funkcjonowania Towarzystwa. Kwota uzyskana ze składek w skali roku starcza na pokrycie kosztów korespondencji i materiałów biurowych. Towarzystwo nie zatrudnia pracowników, a skupiając się na działaniach merytorycznych. Podejmuje jednak kroki zmierzające do pozyskiwania darowizn.
Celem Towarzystwa jest ochrona środowiska przyrodniczego. Korzystając z eksperckiej wiedzy członków, Towarzystwo eliminuje koszty zatrudniania ekspertów zewnętrznych. Produktem pracy Towarzystwa są ekspertyzy, jednak rynkowa wartość wykonanych ekspertyz przekracza ponoszone koszty funkcjonowania Towarzystwa. Nie przynoszą jednak one realnego przychodu. W 2012 r. przychody Towarzystwa wyniosły 780,31 zł., koszty realizacji działań statutowych wyniosły 7075,97, zatem wynik finansowy za rok 2012 wyniósł -6295,66 zł. Rok 2013 również zamknął się stratą - wpływy ze składek wyniosły 1220,0 zł, wydatki zaś - 7114,67 zł. Stan konta Towarzystwa w dn. 16 września wynosił 1,81 zł. Strona skarżąca podkreślił, iż z uwagi na charakter działań, nie jest w stanie prowadzić działalności gospodarczej - zatraciłaby swój ideowy charakter, skupiając się na pozyskiwaniu środków zamiast na ochronie przyrody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd – art. 220 § 3 p.p.s.a.
Przepis art. 230 § 1 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231). Pismami zaś, o których mowa w art. 230 § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania – art. 230 § 2 p.p.s.a.
A zatem, przepis art. 230 § 1 p.p.s.a. ustanawia ogólną zasadę, iż skargi podlegają opłacie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątki.
A mianowicie, nie pobiera się opłat sądowych od sprzeciwu i zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260 p.p.s.a. tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). Nadto, z mocy art. 220 § 4 p.p.s.a. wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3 tegoż przepisu, tj. o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis.
W niniejszej sprawie G. z siedzibą w Katowicach wniosło zażalenie na zarządzenie zastępcy Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych, w związku z bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku i szkodą w środowisku w gatunkach chronionych płazów, w rejonie ul. Ks. Kusia, w bezpośrednim sąsiedztwie drogi S69 w Bielsku – Białej.
Do przedmiotowej sprawy nie mają zastosowania przepisy dotyczące tak przedmiotowego jak i podmiotowego zwolnienia strony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym 100 złotych.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy stwierdzić należy, że skarżąca prawidłowo została wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie z dnia 27 czerwca 2014 r.
Nadmienić należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest prawidłowość wezwania strony do uiszczenia wpisu od skargi. Kwestie zaś dotyczące braku środków finansowych podlegają ocenie Sądu w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.