Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Gminy Miasto Szczecin - Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych -Zakładu Budżetowego w Szczecinie na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 19 września 2003 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że A. P. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał dochód w wysokości 3 000 zł. brutto miesięcznie, który biorąc pod uwagę także posiadany majątek (samochód osobowy Opel Vectra) i zaciągnięte zobowiązania finansowe (kredyty) nie wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Powyższe postanowienie Sądu zostało zaskarżone przez A. P. pismem z dnia 10 października 2005 r. W zażaleniu podniesiono, iż sąd pominął okoliczność przebytych operacji oczu (przyklejenie siatkówki) córki żony A. P., które wiązały się ze znacznymi wydatkami, a także fakt, że utrzymanie stosunkowo nowego samochodu jest tanie i posiadanie samochodu nie oznacza, że można ponieść koszty postępowania. W zażaleniu A. P. wskazał także, że ponosi dodatkowe koszty związane z remontem przyznanego lokalu zamiennego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w przypadku wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 powołanej ustawy) lub w przypadku wykazania, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym wnioskującego i jego rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Z powyższego wypływa wniosek, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, która wykażę, że kosztów tych nie jest w stanie ponieść w całości lub w części. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał sytuacji, która uzasadniałaby przyznanie
Sygn. akt II OZ 1221/05 prawa pomocy. Podkreślenia wymaga fakt, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, która ma zapewnić możliwość dochodzenia praw przed sądem osobom, które bez pomocy państwa przy największych staraniach nie byłyby w stanie samodzielnie ponieść kosztów toczącego się postępowania. Należy pamiętać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje generalna zasada ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, dlatego uzyskanie pomocy państwa ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. W niniejszej sprawie, oceniając wyłącznie dochód uzyskiwany przez rodzinę skarżącego (ok. 3000 zł. brutto) nie można stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu w wysokości 100 zł. od wniesionej skargi. Obowiązek ponoszenia kosztów postępowania nie ustaje tylko z powodu konieczności ograniczenia innych wydatków lub poniesienia z tej przyczyny uszczerbku, przesłanką zwolnienia częściowego od kosztów postępowania jest spowodowanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Obciążenie kosztami postępowania musiałoby być niewspółmiernie wysokie w stosunku do wykazanych we wniosku możliwości ich pokrycia i powodować niebezpieczeństwo braku środków na zaspokojenie codziennych podstawowych potrzeb, aby wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym był uzasadniony. Wniosek skarżącego nie zawiera okoliczności wskazujących na takie zagrożenie, osiągany dochód nie pozwala przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.