Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 lipca 2005r., sygn. akt II SA/Wr 2618/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił F. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ustanawia przesłanki przyznania prawa pomocy w zależności od stanu majątkowego strony i wiąże to prawo z obowiązkiem uiszczenia kosztów (art. 239), natomiast nie ustanawia żadnych kryteriów przyznania bądź odmowy przyznania tego prawa w zakresie ustanowienia adwokata (art. 245 § 3 i art. 262). W ocenie Sądu I instancji wniosek skarżącej w zakresie kosztów sądowych był przedwczesny, bowiem należny wpis od skargi uiściła i nie ma obecnie dalszych kosztów, które powinna uiścić.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżąca F. B., kwestionując nieuwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podała, ze stanowiskiem Sądu I instancji nie można się zgodzić, gdyż sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawczyni ulegała stałemu pogorszeniu. Oświadczenie skarżącej wskazywało również, iż jako osoba starsza i schorowana musi mieć pomoc prawną, aby móc działać przed Sądem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd I powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. W zależności od dokonanej oceny wniosek ten powinien być rozpatrzony przez Sąd pod kątem oceny możliwości ponoszenia przez wnioskodawcę potencjalnych kosztów postępowania sądowego, bądź też w zakresie możliwości partycypowania w tych kosztach. Nie sposób poprzestać na stwierdzeniu, że wniosek jest bezzasadny, "wobec ścisłego powiązania między możnością poniesienia kosztów, zatem najpierw powstaniem obowiązku ich uiszczenia, a możnością ustanowienia adwokata". Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu, że dopiero z chwilą zmaterializowania się konieczności uiszczenia jakiś kosztów, możliwe jest uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Takie stanowisko nie znajduje bowiem oparcia w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.