Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 812/17, odrzucił skargę Stowarzyszenia "[...]" w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ skarżące Stowarzyszenie w sposób nieprawidłowy wykonało wezwanie z 27 marca 2017 r. o uzupełnienie braków formalnych skargi. Sąd zaznaczył, że Stowarzyszenie zostało wezwane do wskazania z imienia i nazwiska wszystkich członków stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania, nadesłania stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami stowarzyszenia (np. uchwała, statut), nadesłania uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia o wniesieniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] stycznia 2017 r. oraz uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia o udzieleniu pełnomocnictwa Przewodniczącemu Stowarzyszenia J. C. do reprezentowania stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia.
Pomimo doręczenia wezwania wraz z pouczeniem o skutkach jego niezastosowania, skarżące Stowarzyszenie nie nadesłało uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia o wniesieniu skargi, co uzasadnia – zdaniem Sądu pierwszej instancji – odrzucenie skargi.
Stowarzyszenie w zażaleniu na postanowienie wskazało, że uzupełniło w sposób prawidłowy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stwierdziło, że Przewodnicząca J. C. wykazała swoje umocowanie do działania w imieniu Stowarzyszenia, które i tak wynika z przepisów prawa, a ściślej z art. 41a ust. 1 ustawy o stowarzyszeniach. Zdaniem skarżącego, Sąd nie wskazał w treści uzasadnienia, na podstawie jakiego przepisu domaga się przedstawienia uchwały o wniesieniu skargi do Sądu. W ocenie skarżącego, podstawy takiej nie ma. A nawet gdyby żądanie okazało się zasadne, to zostało przez skarżącego wykonane, bowiem z treści pełnomocnictwa udzielonego w formie uchwały wynika, do jakiej czynności wszyscy członkowie Stowarzyszenia upoważnili Przewodniczącą J. C. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne, gdyż zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu.
Kwestią wymagającą wyjaśnienia w tej sprawie jest okoliczność, czy istniały podstawy prawne do żądania przedstawienia przez skarżące Stowarzyszenie uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia o wniesieniu skargi na decyzję, a jeśli tak, to czy wezwanie to zostało wykonane.
W pierwszej kolejności, z uwagi na zarzuty zażalenia, stwierdzić należy, że skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym, a zatem, jako uproszczona forma stowarzyszenia, zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2017 r. poz. 210), nie posiada osobowości prawnej. Stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania reguluje regulamin. Do stowarzyszenia zwykłego nie stosuje się art. 10 i 11 ustawy o stowarzyszeniach, co oznacza, że stowarzyszenie zwykłe nie posiada organów.
Ponadto - jak się przyjmuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - z powodu nieprzysługiwania stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowania do nich przepisów o osobach prawnych na podstawie art. 331 k.c., podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych nie mogą być same te stowarzyszenia, lecz tylko ich członkowie. Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje natomiast zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak uprawnienie do działania za takie stowarzyszanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym posiadają wszyscy jego członkowie.
Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, w którym wskazuje się, że właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Za źródło takiego upoważnienia nie uznaje się regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego.
Z uwagi zatem na tak prezentującą się linię orzeczniczą wywieść należy, że skarga Stowarzyszenia powinna zostać podpisana bądź przez wszystkich członków stowarzyszenia (z załączonym wykazem członków stowarzyszenia), bądź też przez przedstawiciela stowarzyszenia, z jednoczesnym nadesłaniem dokumentu (uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia), z którego wynika jego upoważnienie do reprezentowania stowarzyszenia. Nie ma natomiast podstaw prawnych do żądania przedstawienia dodatkowo uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia o wniesieniu skargi.
Tym samym nie do przyjęcia na kanwie tej sprawy jest stwierdzenie Sądu, że w sytuacji, gdy skarżące Stowarzyszenie nadesłało na wezwanie Sądu, w terminie 7 dni, listę wszystkich członków Stowarzyszenia, regulamin, z którego wynika, że J. C. jest Przedstawicielem Stowarzyszenia, uchwałę z 23 października 2016 r. podpisaną przez wszystkich członków Stowarzyszenia o udzieleniu pełnomocnictwa J. C. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, a także – co wydaje się być następstwem wezwania Sądu – pełnomocnictwo z 6 lutego 2017 r. (z daty wniesienia skargi) podpisane również przez wszystkich członków Stowarzyszenia upoważniające J. C. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi z dopiskiem "w sprawie: skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...].01.2017 r. (...)", istniały podstawy do odrzucenia skargi z uwagi na nienadesłanie uchwały o wniesieniu skargi podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia.
Mając na uwadze powyższe argumenty NSA uznał, że zażalenie jest zasadne i z tego powodu, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), postanowił jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony, albowiem z art. 209 p.p.s.a. wynika, że NSA nie rozstrzyga o kosztach postępowania w postanowieniu rozstrzygającym o zażaleniu, co jednak nie oznacza, że koszty związane z wniesieniem tego zażalenia nie mogą być rozliczone w następnie wydanym wyroku, z uwzględnieniem zasad dotyczących zwrotu kosztów postępowania wynikających z art. 200 p.p.s.a. (uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).