Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 915/10, wezwano pełnomocnika skarżącego L. K. do uiszczenia w jego imieniu wpisu w kwocie 300 zł od skargi na uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, stosownie do przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie", w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie wskazując, iż wpis od wniesionej skargi powinien wynosić 300 zł jednorazowo bez względu na ilość podmiotów skarżących. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591) skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organy gminy można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą zgodę. Intencją ustawodawcy jest zatem, zdaniem autora zażalenia, możliwość podjęcia wspólnych działań przed sądem administracyjnym przez część lokalnej społeczności na rzecz wspólnej sprawy lub wspólnych interesów prawnych naruszonych uchwałą dotyczącą grupy mieszkańców gminy. Wskazano ponadto na niekonsekwencję Sądu pierwszej instancji, który Państwa S. i K. G. wezwał do uiszczenia wpisu solidarnie, a pozostałych skarżących osobno.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.).
Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej wynosi 300 zł.
Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie.
Wynikająca z art. 214 § 2 p.p.s.a. zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601).
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja współuczestnictwa formalnego - oznacza to, że kilku uprawnionych do wniesienia skargi, może w jednej sprawie występować w roli skarżących, ponieważ ich skargi dotyczą tej samej uchwały. Jednocześnie należy wskazać, że współuczestnictwo to ma charakter zewnętrzny, opiera się bowiem na jednorodzajowości i zewnętrznym podobieństwie roszczeń. Podobieństwo to nie oznacza jednak, że w sprawie nastąpiło naruszenie interesu prawnego każdego ze skarżących lub że ich interes prawny jest tożsamy. W konsekwencji, nie można uznać, że uprawnienia lub obowiązki skarżących są w niniejszej sprawie wspólne. Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia art. 214 § 2 oraz art. 101 ust. 2a powołanej ustawy o samorządzie gminnym.
Należy mieć bowiem na uwadze, iż pismo wnoszone przez kilku skarżących podlega jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 2 p.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania (art. 214 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a). Jednakże każdy ze skarżących jako strona z tytułu posiadania prawa do odrębnych nieruchomości, a nie jednej wspólnej nieruchomości, ponosi oddzielne koszty postępowania. W przedmiotowej sprawie prawa i obowiązki skarżących nie są wspólne, co wynika z treści samego zażalenia, skoro skarżący są właścicielami różnych działek położonych jedynie na obszarze objętym studium i nie są one przedmiotem współwłasności wszystkich skarżących.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 i 198 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia