Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił M. M. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 lipca 2013 roku o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi oraz o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zostały doręczone skarżącemu w dniu 8 lipca 2013 roku wraz z prawidłowym pouczeniem o rygorze odrzucenia skargi w razie nieusunięcia braków formalnych skargi w terminie. Termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął zatem skarżącemu w dniu 15 lipca 2013 roku. W dniu 15 lipca 2013 roku skarżący uiścił wpis od skargi, zaś w dniu 28 sierpnia 2013 roku wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nadsyłając jednocześnie własnoręcznie podpisany odpis skargi.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący wyjaśnił, iż w okresie wiosenno-letnim ma problemy zdrowotne na tle alergicznym oraz astmatycznym i nie zawsze jest gotów normalnie funkcjonować i pracować. Na tę okoliczność przedłożył zwolnienie lekarskie obejmujące okres od 12 lipca do 18 lipca 2013 roku ze wskazaniem: "chory może chodzić". Dodał, że poświęca dużo czasu czteroletniemu synowi, który również ma problemy alergiczne, i z tego powodu nie jest w stanie dopełnić wszystkich własnych, pilnych spraw. Dodatkowo matka dziecka utrudnia mu kontakty z synem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zaznaczył, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu nagłej przeszkody. Sąd I instancji wskazał, że za tego typu przeszkodę, nie można było uznać okoliczności chorób alergicznych i astmatycznych skarżącego, mających charakter przewlekły. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1976 roku, sygn. akt IV PRN 8/76, Baza Orzeczeń LEX nr 7828 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1974 roku, sygn. akt II CO 18/73, Baza Orzeczeń LEX nr 7372); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 roku, sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 roku, sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.).
Sąd wskazał, że skarżący mimo, że cierpi na przewlekłe choroby, nie wykazał, że są to choroby uniemożliwiające podejmowanie czynności procesowych. Po pierwsze wskazać należy, że skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji wskazującej na wpływ ww. schorzeń na możliwość prowadzenia własnych spraw, w tym związanych z czynnościami w postępowaniu sądowym. Skarżący nie wykazał, aby jego aktualny stan zdrowia uniemożliwił mu zachowanie terminu do nadesłania odpisu skargi w okresie jego biegu (8-15 lipca 2013 roku).
Ponadto, Sąd I instancji zaznaczył, że dokumentem uprawdopodobniającym brak winy w uchybieniu terminu nie jest w szczególności przedłożone przez skarżącego zwolnienie lekarskie, z którego wynika, że skarżący w dniach 12 - 18 lipca 2013 roku nie mógł wprawdzie świadczyć pracy, lecz mógł chodzić. Również okoliczność opieki nad małoletnim synem nie stanowi przeszkody uzasadniającej przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Z twierdzeń skarżącego wynika, że jego synem opiekuje się również matka dziecka. Oznacza to, że syn skarżącego ma zapewnioną stałą opiekę, a więc obowiązek spoczywający na skarżącym w stosunku do małoletniego syna nie pozbawia go możliwości podejmowania czynności w postępowaniu sądowym, w tym nadesłania odpisu skargi. Mimo podnoszonej okoliczności opieki nad małoletnim dzieckiem, skarżący był przy tym w stanie osobiście złożyć pismo procesowe w dniu 28 sierpnia 2013 roku. Tym bardziej więc, w ocenie Sądu I instancji nie mogła ta okoliczność stanowić przeszkody w nadesłaniu odpisu pisma w urzędzie pocztowym miejsca zamieszkania skarżącego.
Dodatkowo Sąd I instancji zaznaczył, że miał na uwadze, iż gdyby za usprawiedliwienie uchybienia terminu uznać jedynie zwolnienie lekarskie skarżącego za okres od 12 lipca 2013 roku do 18 lipca 2013 roku, to wtedy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynąłby skarżącemu w dniu 25 lipca 2013 roku, a zatem wniosek skarżącego złożony dnia 28 sierpnia 2013 roku byłby spóźniony. Stosownie bowiem do cytowanego powyżej art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie WSA złożył M. M. i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 86 i 87 ppsa, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że przedstawione we wniosku okoliczności zasługują na uwzględnienie. Problemy zdrowotne skarżącego o podłożu alergicznym i astmatycznym uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie i załatwianie spraw. Ponadto, skarżący sprawował opiekę nad małoletnim synem, również chorym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2012, s. 270).
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Okoliczności przedstawione przez skarżącego, których konsekwencją było uchybienie terminu do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie to:
- - zaostrzenie astmy i alergii w okresie 12 lipca 2013 r. do 18 lipca 2013 r.,
- - konieczność sprawowania opieki nad małoletnim synem.
Na okoliczność choroby skarżący przedłożył wprawdzie zwolnienie lekarskie, wbrew twierdzeniom nie wynika z niego jednak, by skarżący nie mógł podejmować koniecznych czynności w zainicjowanym przez siebie postępowaniu sądowoadministrayjnym. Na druku zwolnienia lekarskiego znajduje się adnotacja, iż w trakcie stwierdzonej niezdolności do pracy chory może chodzić. Skarżący nie wykazał także, by nie istniała możliwość wniesienia skargi w przepisanym terminie przy pomocy innych osób, które z powodzeniem mogły zostać umocowane do dokonania tej czynności.
Ponadto, jeżeli okoliczność choroby skarżącego miałaby stanowić przesłankę usprawiedliwiającą, to jak słusznie wskazał Sąd I instancji, termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi upłynąłby w dniu 25 lipca 2013 r., więc wniosek z dnia 28 sierpnia 2013 r. byłby wnioskiem spóźnionym. Także konieczność sprawowania opieki nad synem, nie może stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania zarządzenia Sądu. Z twierdzeń skarżącego wynika, że jego synem opiekuje się także matka dziecka.
Tym samym nie można przyjąć, by okoliczności powołane przez skarżącego uprawdopodabniały brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, iż skarżący w przepisanym terminie uzupełnił brak skargi poprzez dokonanie jej opłaty, a jedynie nie uzupełnił jej pozostałych braków poprzez zaniechanie złożenia podpisanego przez siebie odpisu skargi, to jednak okoliczność ta nie może stanowić przesłanki usprawiedliwiającej, a wręcz wskazuje na winę w niedopełnieniu przez skarżącego obowiązku nałożonego przez Sąd.
W tym stanie rzeczy postanowienie Sądu I instancji odmawiające przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197§1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.