Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 186/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.B. zmiany postanowienia tegoż Sądu z dnia 5 sierpnia 2010 r. w przedmiocie prawa pomocy.
W uzasadnieniu wskazano, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie, stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić i zmienić postanowienia. Natomiast przez zmianę okoliczności sprawy, zdaniem Sądu, należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Gdy chodzi o okoliczności faktyczne to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Zdaniem Sądu taka zmiana nie została przez skarżącego w żaden sposób wykazana.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w postanowieniu objętym wnioskiem o zmianę Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie przedstawił on żadnych informacji i dokumentów potwierdzających, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem również we wniosku o zmianę postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które pozwoliłyby obiektywnie zbadać jego sytuację materialną i stwierdzić, że zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia.
Dlatego Sąd przyjął, że w sprawie nie doszło do zmiany okoliczności, które uzasadniałby przyznanie skarżącemu prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe wniósł skarżący, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi poza terenem województwa z uwagi na to, że jak skarżący domniemuje "zachodzi zmowa pomiędzy pracownikami Śląskiego Wojewódzkiego Urzędu", a sędziami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wskazał także, że przyznanie mu prawa pomocy jest niezbędne z uwagi na jego zdrowie i brak dostępu do aktualnych przepisów prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 165 p.p.s.a. stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem na podstawie tego przepisu zmianie może ulec prawomocne postanowienie, jednakże pod warunkiem, że zmieniły się okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (porównaj: postanowienie NSA z dn. 1.02.2011 r., sygn. akt II OZ 16/11, LEX nr 965233).
W związku z tym, że w niniejszej sprawie skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, obowiązkiem Sądu I instancji było zbadanie, czy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy pozwalająca na przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. wydanym w sprawie, oddalono wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, ponieważ nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawarto bowiem żadnym informacji o stanie majątkowym skarżącego. Taka sama sytuacja miała miejsce przy złożeniu przez niego wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w dniu 1 grudnia 2010 r. (prezentata) skarżący także nie zawarł żadnych informacji na temat osiąganych dochodów, stanie majątkowym i rodzinnym, za wyjątkiem wskazania, że wraz z nim pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym "kobieta lat 43, dziecko lat 8", bez wskazania kim są te osoby dla skarżącego. W związku z powyższym, wobec braku zmiany okoliczności sprawy, prawidłowo Sąd I instancji złożony przez skarżącego wniosek oddalił.
Dlatego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.