Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Po 527/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącej T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w chwili obecnej koszty sądowe sprowadzają się do opłaty kancelaryjnej w wysokości 110 zł.
We wniosku skarżąca wskazała, iż jedynym źródłem utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego (mąż i dwóch synów) jest emerytura małżonka w wysokości 1020 zł. Sąd podał, że skarżąca nie nadesłała części wymaganych dokumentów źródłowych oraz, nie odniosła się do stwierdzenia, że starszy syn pracował jako marynarz i uzyskiwał z tego tytułu około 1000 dolarów miesięcznie.
Na powyższe postanowienie T. S. złożyła zażalenie podnosząc szereg kwestii związanych z toczącym się postępowaniem administracyjnym i sądowym. Do zażalenia dołączyła brakujące dokumenty, takie jak m.in. kserokopia zeznania podatkowego za 2004r. oraz kserokopia zaświadczenia P. z dnia 23 sierpnia 2006r., z którego wynika, że syn skarżącej W. S. otrzymał za 2003r. ogółem wynagrodzenie w wysokości 1800,13 USD, a w 2004r. – ogółem 3080,98 USD.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Działanie Sądu I instancji oparte na powołanej podstawie prawnej zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku T. S. Stwierdzić należy, że jakkolwiek Sąd I instancji dążył do wnikliwej oceny sytuacji majątkowej skarżącej T. S., to jednak ze względu na brak możliwości odniesienia się do części żądanej dokumentacji, która została nadesłana dopiero wraz z zażaleniem, niewłaściwie ocenił jej zdolność do ponoszenia kosztów sądowych.
Z nadesłanych dokumentów wynika, że bieżące dochody skarżącej nie pozwalają na uiszczenie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie i prawomocnego już wyroku Sądu z dnia 12 kwietnia 2006r. w wysokości 110 zł. W szczególności należy zauważyć, że Sąd nie dysponował dokładną wiedzą co do wysokości dochodów syna skarżącej W. S., pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, i że w chwili obecnej obaj synowie nie pracują. Nie sposób byłoby też uwzględniać uzyskane w lutym 2003r. przychody z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, skoro ustalono, iż środki te zostały zainwestowane w nieruchomość obecnie zajmowaną przez skarżącą i jej rodzinę.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż przedmiotowe postępowanie, toczące się ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę i umorzenia postępowania, zostało już zakończone prawomocnym orzeczeniem. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części odpowiadającej pozostałym do uiszczenia kosztom sądowym.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.