Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 6 września 2005 r. odmówił przyznania Biuru Obrotu Prawnego "[...]" sp. z o. o. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W postanowieniu Sąd ustalił następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach Biura Obrotu Prawnego "[...]" sp. z o. o. wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 63. 000 zł, wartość środków trwałych – 41.137, 57 zł, a wysokość zysku według bilansu za ostatni rok 5.076, 97 zł. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, spółka posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości 1.113, 91 zł. Po dokonaniu wezwania do przedstawienia odpisów zeznań podatkowych za rok 2004, odpisu ostatniego sprawozdania finansowego i wyciągu z posiadanych rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentu potwierdzającego wysokość osiągniętego dochodu lub poniesionej straty za ostatni miesiąc, spółka nie przedstawiła wyciągu z posiadanych rachunków i lokat bankowych, a jedynie stan konta z trzech ostatnich miesięcy.
Uzasadniając zaskarżone postanowienie Sąd podniósł, że skarżąca spółka nie przedstawiła dokumentów, które świadczyłyby o braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd nie podzielił również poglądu skarżącej, iż koszty sądowe są wyjątkowym i nie przewidzianym wydatkiem w jej budżecie, gdyż spółka ta prowadząc działalność gospodarczą, winna liczyć się z możliwością prowadzenia procesów sądowych i związaną z tym koniecznością ponoszenia ich kosztów, a tym samym mogła i powinna zabezpieczyć w tym celu odpowiednie środki finansowe, zwłaszcza, że skarga w przedmiotowej sprawie została złożona przez skarżącą w grudniu 2001 r., a więc spółka od tego czasu powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych.
W zażaleniu skarżąca spółka podniosła, że zastosowała się w pełni do wezwania Sądu i przedłożyła żądane dokumenty, a w sprzeciwie od postanowienia z dnia 4 sierpnia 2005 r. wskazała, że posiada tylko jeden rachunek bankowy w Kredyt Banku S.A. Filia nr 3 w Kwidzynie, tak więc żadnych innych rachunków i lokat bankowych nie posiada. Sąd natomiast w treści skarżonego postanowienia wskazał, że spółka nie przedstawiła wyciągu z posiadanych rachunków i lokat bankowych, a jedynie stan konta na koniec miesiąca z trzech ostatnich miesięcy. Skarżąca spółka dodała, że bank sporządza wyciągi z konta tylko w wypadku dokonanych na rachunku bankowym operacji bankowych. Nieuzasadniony jest również pogląd Sądu, że koszty sądowe nie są wyjątkowym wydatkiem w budżecie spółki, gdyż do procesów z udziałem spółki dochodzi rzadko i wyjątkowo. Spółka ma na uwadze możliwość procesów i ponoszenia kosztów sądowych, ale zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy Urzędu Skarbowego są priorytetem.
Poza tym z opłacanych przez spółkę podatków funkcjonuje m.in. wymiar sprawiedliwości, a każdy ma prawo do dochodzenia przed sądem swoich słusznych praw, nawet jeśli nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy w zakresie częściowym jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych sytuacjach, w przypadku osób prawnych, które nie są w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania. Analiza sytuacji majątkowej skarżącej spółki wskazuje na to, iż posiada ona majątek o znacznej wartości, z deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu wynika, że w okresie od stycznia do czerwca 2005 r. spółka uzyskała 5543, 82 zł dochodu (dowód k. 93), co daje jej średni dochód na miesiąc w wysokości 923, 97 zł. Na rachunku bankowym spółka posiada środki pieniężne, zaś przepływy tych środków wskazują, iż spółka obraca znacznymi kwotami m.in. na dzień 31 maja 2005 r. saldo rachunku bankowego spółki wyniosło 7447, 43 zł (dowód k. 82).
W tym stanie rzeczy, nie sposób uznać, że spółka Biuro Obrotu Prawnego "[...]" sp. z o. o. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, skoro ponoszone przez tą spółkę koszty pozwalają jej uzyskiwać miesięczny stały dochód w określonej, wskazanej wyżej wysokości, co uwzględniając jeszcze posiadany majątek, pozwala na pokrycie pełnych kosztów sądowych w sprawie, których wysokość jest niewielka. Inne podnoszone w zażaleniu argumenty można uznać za dowolne, przy czym Sąd wydając zaskarżone postanowienie rzeczywiście nie wziął pod uwagę oświadczenia spółki zawartego w sprzeciwie z dnia 23 sierpnia 2005 r., że posiada ona tylko jeden rachunek bankowy. Kwestia ta jednak nie ma zasadniczego wpływu na przyznanie lub odmowę przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.