Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 października 2005r., sygn. akt II SA/Bk 621/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przyznania B. Ś. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca uzyskuje stosunkowo wysokie dochody z tytułu hodowli drobiu – 5.500 zł miesięcznie, posiada dom o pow. 110 m2, nieruchomość rolną o pow. 7,5 ha z zabudowaniami gospodarczymi.
Wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych wnioskodawczyni wskazała przede wszystkim na obciążenie spłatą kredytów bankowych – 2.932,75 zł miesięcznie oraz na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. Nie wykazała jednak, że nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skoro strona jest w stanie zgromadzić środki na prowadzenie działalności rolniczej, spłatę kredytów bankowych, a także opłacenie adwokata, to powinna je również przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca B. Ś., podnosząc, że Sąd powinien dokonać oceny wydatków na konieczne utrzymanie odwołującej i jej rodziny i porównać je z uzyskiwanymi dochodami, nie zaś oceniać sytuację wyłącznie poprzez pryzmat wysokości przychodów z gospodarstwa. W zażaleniu podniesiono, że wnioskodawczynię obciąża spłata należności w kwocie ponad 297 tys. zł. Okoliczność ta potwierdza, że zachodzą przesłanki przewidziane przez art. 246 § 1, co najmniej z pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów postępowania. Ocenie tej nie można zarzucić, że jest niesłuszna.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym skarżąca powinna się liczyć, że będzie ponosić koszty postępowania, a w szczególności powinna zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych. Osiąganie dochodów z działalności rolniczej umożliwia bowiem planowanie wydatków, zwłaszcza jeżeli dochody te są znaczne.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.