Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 954/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) we Wrocławiu oddalił skargę H. K., A. O., N. P., P. R., E. K., Ł. O., M. K. i S. S. na uchwałę Gminy Miejskiej Świdnica z dnia 14 września 2015 r. Nr XI/103/15 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum lokalnego w sprawie likwidacji Straży Miejskiej w Świdnicy.
Pismem z dnia 27 października 2015 r. H. K. wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (we wniosku skarżący omyłkowo określił jako "postanowienie") w przedmiotowej sprawie.
Zarządzeniem z dnia 28 października 2015 r. Przewodniczący Wydziału III WSA we Wrocławiu wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, w terminie 7 dni. Jednocześnie wskazano, że jeżeli niniejsza opłata nie zostanie uiszczona w terminie, Przewodniczący Wydziału zarządzi jej ściągnięcie od strony.
Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia H. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podnosi, że skarga została wniesiona przez pełnomocnika inicjatora referendum na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 706 ze zm.). Przepisy powyższej ustawy nie zawierając uregulowań w zakresie opłat sądowych. Wskazuje także na przepis art. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.) w wyraźny sposób reguluje sprawy opłat i kosztów sądowych i z którego jasno wynika, że "wszelkie pisma oraz postępowanie sądowe i administracyjne w sprawach wyborczych są wolne od opłat administracyjnych i kosztów sądowych".
W związku z powyższym H. K. wnosi o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zarządzenia wzywającego go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 Ppsa nie stosuje się.
W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała, którą odrzucono wniosek inicjatora referendum z dnia 17 sierpnia 2015 r. o przeprowadzenie referendum lokalnego w sprawie likwidacji Straży Miejskiej w Świdnicy została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz art. 18 ustawy o referendum lokalnym. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym inicjatorowi referendum służy skarga na powyższą uchwałę do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 ustawy o referendum lokalnym, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do referendum lokalnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm., dalej K.w.).
Stosownie zaś do art. 6 K.w. wszelkie pisma oraz postępowanie sądowe i administracyjne w sprawach wyborczych są wolne od opłat administracyjnych i kosztów sądowych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa ze skargi na uchwałę Gminy Miejskiej Świdnica, odrzucającą wniosek inicjatora referendum o przeprowadzenie referendum lokalnego w sprawie likwidacji Straży Miejskiej w Świdnicy należy do kategorii "spraw wyborczych" w rozumieniu art. 6 K.w. i postępowanie sądowoadministracyjne toczące się w tej sprawie jest wolne od opłat sądowych.
Wobec tego, że postępowanie sądowe w rozpoznawanej sprawie - na podstawie art. 6 K.w. jest wolne od opłat sądowych, brak było podstaw prawnych do wezwania skarżącego przez Przewodniczącą Wydziału do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym i doręczanym na wniosek w kwocie 100 zł.
WSA we Wrocławiu powinien zatem dokonać zwrotu skarżącemu tej opłaty na podstawie art. 225 Ppsa, jako nienależnie pobranej.
Na marginesie zaznaczyć należy pewną niekonsekwentność sądu wojewódzkiego, który w niniejszej sprawie nie wzywał skarżącego o uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Ppsa w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 Ppsa, uchylił zaskarżone zarządzenie.